Volfram karbid
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 239–240-b. — ziyouz.com
Volfram karbid VOLFRAM KARBID, WC - volfram monokarbid, kulrang, geksogonal panjarali kristall modda. osmodifikatsiyasi barqaror bölib, 2525° dan yuqorida (5-WC kubsimon panjarali kristall holatga ötadi, 2720° da parçalanadi. Ziçligi 15,6 g/sm3, Moos şkalasi böyiça qattiqligi 9. Havoda 430° gaça barqaror, 800—1200° da WO3 gaça oksidlanadi. Nitrat va sulfat kislotalar b-n, xlorid va nitrat kislotalar aralaşmasi (3:1) b-n birga qaynatilganda reaksiyaga kirişadi. Vodorod atmosferasida, ayniqsa suv buğlari iştirokida qizdirilganda tarkibidagi uglerod mikdori keskin kamayadi. 500° dan yuqorida xlor b-n birikadi. V.k. volfram b-n uglerodni vodorodli muhitda 1430— 1630° da qizdirib olinadi. Uni W(CO)6 ni 1030°da parçalab, volframat kislota, WO3 ga 900—1000° da vodorod va metan gazlarini ta'sir ettirib oliş ham mumkin. V.k. metallokeramika qattiq qotişmalarining asosini taşkil qiladi. U çöyan, pölat, latun, sopollarga işlov beradigan asboblar tayyorlaşda, metallar yuzasining işqalanişiga çidamli krplamasi katalizator sifatida köllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВОЛЬФРАМ КАРБИД, WC - вольфрам монокарбид, кулранг, гексогонал панжарали кристалл модда. осмодификацияси барқарор бўлиб, 2525° дан юқорида (5-WC кубсимон панжарали кристалл ҳолатга ўтади, 2720° да парчаланади. Зичлиги 15,6 г/см3, Моос шкаласи бўйича қаттиқлиги 9. Ҳавода 430° гача барқарор, 800—1200° да WO3 гача оксидланади. Нитрат ва сульфат кислоталар б-н, хлорид ва нитрат кислоталар аралашмаси (3:1) б-н бирга қайнатилганда реакцияга киришади. Водород атмосферасида, айниқса сув буғлари иштирокида қиздирилганда таркибидаги углерод микдори кескин камаяди. 500° дан юқорида хлор б-н бирикади. В.к. вольфрам б-н углеродни водородли муҳитда 1430— 1630° да қиздириб олинади. Уни W(CO)6 ни 1030°да парчалаб, вольфрамат кислота, WO3 га 900—1000° да водород ва метан газларини таъсир эттириб олиш ҳам мумкин. В.к. металлокерамика қаттиқ қотишмаларининг асосини ташкил қилади. У чўян, пўлат, латун, сополларга ишлов берадиган асбоблар тайёрлашда, металлар юзасининг ишқаланишига чидамли крпламаси катализатор сифатида кўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.