Volfram rudalari
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 240-b. — ziyouz.com
Volfram rudalari - texnika va iqtisodiyotning zamonaviy rivojlangan darajasida volfram miqdorini ajratib olişda foyda keltiradigan tabiiy mineral hosilalar. Volframning 20dan ortiq minerali (volframit (Mn, Fe) [WOJ, şeyelit (CaWO4), gyubnerit Mn[WOJ va b.) ma'lum. V.r. tabiatda kassiterit (SnO2), molibdenit (MoS2), pyx, mis, qörğoşin, sof oltin b-n birga uçraydi. Volframitda 74—76% gaça, şeyelitda 80% gaça \Yu3böladi. V. r.da köp miqdorda tantal va skandiy elementlari qöşimça holida uçraydi. V.r. boyitiş f-kalarida turli aralaşmalardan tozalanib, gravitatsion, flotatsion metodlar b-n saralanib, konsentrat (50— 60%li) holiga keltiriladi. V.r. konlari hosil bölişiga qarab greyzen, kontakt-metasomatik, gidrotermal, pegmatit-pnevmatolit, ştokverkli turlarga bölinadi va granit intruzalari b-n genetik boğliq. Gidrotermal konlar V.r.ga boy. Skarnli va ştokverkli turlari eng katta konlar hisoblanadi. V.r. konlari granitlar keng tarqalgan r-nlarda uçraydi. Tub konlarning yuvilib ketişidan volframit va şeyelitli delyuvial va allyuvial soçmalari hosil böladi. V.r.ning Özbekiston (Nurota toğlari) da, xorijiy mamlakatlardan RF (Baykalorti, Primorye) Qozoğiston, XXR, KXDR, Braziliya, Boliviya, Avstraliya, Portugaliya, Peru, Tailand, AQŞ, Myanmada konlari topilgan. V. r.ning 80% ga yaqini yuqori t-raga çidamli qotişmalar, lak-böyoqlar va korroziyaga çidamli materiallar olişda hamda elektrotexnika, radiotexnika, tibbiyotda foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВОЛЬФРАМ РУДАЛАРИ - техника ва иқтисодиётнинг замонавий ривожланган даражасида вольфрам миқдорини ажратиб олишда фойда келтирадиган табиий минерал ҳосилалар. Вольфрамнинг 20дан ортиқ минерали (вольфрамит (Mn, Fe) [WOJ, шеелит (CaWO4), гюбнерит Mn[WOJ ва б.) маълум. В.р. табиатда касситерит (SnO2), молибденит (MoS2), pyx, мис, қўрғошин, соф олтин б-н бирга учрайди. Вольфрамитда 74—76% гача, шеелитда 80% гача \Ю3бўлади. В. р.да кўп миқдорда тантал ва скандий элементлари қўшимча ҳолида учрайди. В.р. бойитиш ф-каларида турли аралашмалардан тозаланиб, гравитацион, флотацион методлар б-н сараланиб, концентрат (50— 60%ли) ҳолига келтирилади. В.р. конлари ҳосил бўлишига қараб грейзен, контакт-метасоматик, гидротермал, пегматит-пневматолит, штокверкли турларга бўлинади ва гранит интрузалари б-н генетик боғлиқ. Гидротермал конлар В.р.га бой. Скарнли ва штокверкли турлари энг катта конлар ҳисобланади. В.р. конлари гранитлар кенг тарқалган р-нларда учрайди. Туб конларнинг ювилиб кетишидан вольфрамит ва шеелитли делювиал ва аллювиал сочмалари ҳосил бўлади. В.р.нинг Ўзбекистон (Нурота тоғлари) да, хорижий мамлакатлардан РФ (Байкалорти, Приморье) Қозоғистон, ХХР, КХДР, Бразилия, Боливия, Австралия, Португалия, Перу, Таиланд, АҚШ, Мьянмада конлари топилган. В. р.нинг 80% га яқини юқори т-рага чидамли қотишмалар, лак-бўёқлар ва коррозияга чидамли материаллар олишда ҳамда электротехника, радиотехника, тиббиётда фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.