Vositaçi usuli
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 246-b. — ziyouz.com
Vositaçi usuli - ösimliklar seleksiyasidagi usullardan biri; ikki tur ösimlikning çatişmasligini uçinçi tur ösimlik yordamida bartaraf etiş. Mas., agar A va V ösimlik turlari özaro çatişmasa, u holda A tur öziga yaqin S tur b-n çatiştiriladi, olingan duragayni esa V tur b-n çatiştiriladi. V.u.ni birinçi bölib I.V. Miçurin işlab çiqqan va amalda tatbiq etgan. V.u. ğöza seleksiyasida geografik uzok, tur içida duragaylaşda turlarning çatişmasligini bartaraf etiş usullaridan biridir. Vositaçi sifatida geterozigotali informatsiyaga ega duragaylarning birinçi böğinidan foydalanganda V.u. samarali böladi. Meksika ğözasini afrika-osiyo ğözasi b-n çatiştirib olingan bepuşt duragayning xromosomalar yiğindisini ikki karra köpaytirib, xarknes diploid ğözasi b-n erkin çatişadigan geksaploid şakli yaratilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВОСИТАЧИ УСУЛИ - ўсимликлар селекциясидаги усуллардан бири; икки тур ўсимликнинг чатишмаслигини учинчи тур ўсимлик ёрдамида бартараф этиш. Мас., агар А ва В ўсимлик турлари ўзаро чатишмаса, у ҳолда А тур ўзига яқин С тур б-н чатиштирилади, олинган дурагайни эса В тур б-н чатиштирилади. В.у.ни биринчи бўлиб И.В. Мичурин ишлаб чиққан ва амалда татбиқ этган. В.у. ғўза селекциясида географик узок, тур ичида дурагайлашда турларнинг чатишмаслигини бартараф этиш усулларидан биридир. Воситачи сифатида гетерозиготали информацияга эга дурагайларнинг биринчи бўғинидан фойдаланганда В.у. самарали бўлади. Мексика ғўзасини африка-осиё ғўзаси б-н чатиштириб олинган бепушт дурагайнинг хромосомалар йиғиндисини икки карра кўпайтириб, харкнес диплоид ғўзаси б-н эркин чатишадиган гексаплоид шакли яратилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.