Vraç nazorati
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 255–256-b. — ziyouz.com
Vraç nazorati (jismoniy tarbiya va sportda)— jismoniy tarbiya va sport b-n şuğullanmoqçi bölganlarni saralaş, bajarilayotgan maşqlaring ular organizmiga ta'sirini (ijobiy, salbiy) örganiş maqsadida ötkaziladigan tibbiy nazorat; sport tibbiyotining asosiy qismi. V. n. ning asosiy vazifalari: jismoniy tarbiya va sport b-n şuğullanmoqçi bölganlarning salomatligi, funksional holatini aniqlaş va olingan natijalarga asosan ularning maşqlar b-n şuğullanişi uçun ratsional tavsiyanomalar beriş; jismoniy tarbiya va sport b-n şuğullaniş jarayonida maşqlar ta'sirida jismoniy rivojlaniş, salomatlik, funksional holatda bölayotgan özgarişlarni muntazam kuzatib turiş; maşqlarni notöğri bajariş oqibatida kelib çiqadigan patologik holatlarni aniqlaş, oldini oliş va davolaşdan iborat.
Nazorat vraçi jismoniy maşqlar vositalarini qöllaşda vraçlik-jismoniy tarbiya dispanserlarining taşkiliy-metodik işlariga rahbarlik qiladi; jismoniy tarbiya va sport b-n şuğullanmoqçi bölganlar yoki şuğullanayotganlarni tibbiy körikdan ötkazadi; optimal harakat tartibini körsatadi; jismoniy tarbiya va sport böyiça vraçlik konsultatsiyasini beradi; jismoniy tarbiya darslari va sport maşqlari jarayonida vraç-pedagog nazoratini olib boradi; ommaviy sport tadbirlarida tibbiy yordam körsatadi. V. n. böyiça taşkiliy-metodik rahbarlikni vraçlik-jismoniy tarbiya dispanserlari olib boradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВРАЧ НАЗОРАТИ (жисмоний тарбия ва спортда)— жисмоний тарбия ва спорт б-н шуғулланмоқчи бўлганларни саралаш, бажарилаётган машқларинг улар организмига таъсирини (ижобий, салбий) ўрганиш мақсадида ўтказиладиган тиббий назорат; спорт тиббиётининг асосий қисми. В. н. нинг асосий вазифалари: жисмоний тарбия ва спорт б-н шуғулланмоқчи бўлганларнинг саломатлиги, функционал ҳолатини аниқлаш ва олинган натижаларга асосан уларнинг машқлар б-н шуғулланиши учун рационал тавсияномалар бериш; жисмоний тарбия ва спорт б-н шуғулланиш жараёнида машқлар таъсирида жисмоний ривожланиш, саломатлик, функционал ҳолатда бўлаётган ўзгаришларни мунтазам кузатиб туриш; машқларни нотўғри бажариш оқибатида келиб чиқадиган патологик ҳолатларни аниқлаш, олдини олиш ва даволашдан иборат.
Назорат врачи жисмоний машқлар воситаларини қўллашда врачлик-жисмоний тарбия диспансерларининг ташкилий-методик ишларига раҳбарлик қилади; жисмоний тарбия ва спорт б-н шуғулланмоқчи бўлганлар ёки шуғулланаётганларни тиббий кўрикдан ўтказади; оптимал ҳаракат тартибини кўрсатади; жисмоний тарбия ва спорт бўйича врачлик консультациясини беради; жисмоний тарбия дарслари ва спорт машқлари жараёнида врач-педагог назоратини олиб боради; оммавий спорт тадбирларида тиббий ёрдам кўрсатади. В. н. бўйича ташкилий-методик раҳбарликни врачлик-жисмоний тарбия диспансерлари олиб боради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.