Xalifa
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 17-b. — ziyouz.com
Xalifa (arab. — örinbosar, noib) — musulmon jamoasi va musulmon davlatining diniy hamda dunyoviy boşliği. X. Muhammad payğambar (sav) ning örinbosari, umaviylar davridan boşlab esa Allohning yerdagi noibi hisoblangan. Muhammad (sav)dan keyingi tört X. (Abu Bakr Siddiq, Umar, Usmon, Ali)ni xulafoi roşidin, ya'ni töğri yöldan boruvçi X.lar deb ataşgan. Abbosiylar, fotimiylar sulolasidan bölgan hukmdorlar X. nomi bilan atalgan. 13-a.dan keyin ayrim musulmon mamlakatlarining hukmdorlari özini diniy boşliq ham da'vo qilib, X. nomiga ega bölişgan. 16-a.da turk sultonlari özlarini X. deb atay boşlaganlar, bu holat 1924 y.gaça, ya'ni usmonlilar davlati tugagunça davom etgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХАЛИФА (араб. — ўринбосар, ноиб) — мусулмон жамоаси ва мусулмон давлатининг диний ҳамда дунёвий бошлиғи. X. Муҳаммад пайғамбар (сав) нинг ўринбосари, умавийлар давридан бошлаб эса Аллоҳнинг ердаги ноиби ҳисобланган. Муҳаммад (сав)дан кейинги тўрт X. (Абу Бакр Сиддиқ, Умар, Усмон, Али)ни хулафои рошидин, яъни тўғри йўлдан борувчи Х.лар деб аташган. Аббосийлар, фотимийлар сулоласидан бўлган ҳукмдорлар X. номи билан аталган. 13-а.дан кейин айрим мусулмон мамлакатларининг ҳукмдорлари ўзини диний бошлиқ ҳам даъво қилиб, X. номига эга бўлишган. 16-а.да турк султонлари ўзларини X. деб атай бошлаганлар, бу ҳолат 1924 й.гача, яъни усмонлилар давлати тугагунча давом этган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.