Xaliliy
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 16–17-b. — ziyouz.com
Xaliliy — ertapişar uzum navi. Bu navning Qora X. va Oq X. xillari bor. Qora yoki qizil X. Özbekiston, Qirğiziston Turkmanistonda tarqalgan. Tupi kuçli usadi. Bargi yirik, orqasi tukli. Guli ikki jinsli. Uzum boşi örtaça (280—300 g), şingillari tiğiz. Ğujumi yirik, tuxumsimon, töq kizil, eti serşira, karsillaydi, pusti yupqa. Tarkibida kand mikdori 17—18%, nordonligi 4—4,5%. Iyul örtalarida pişadi. Rağa bilan kasallanadi. Hosiddorligi 100—120 s/ ga. O q X. vatani — Eron. Uzbekistan, Turkmaniston, Rossiyaning Stavropol ölkasi, Marokaş va Kaliforniyada ekiladi. Tupi kuçli usadi. Bargi örtaça, sal çöziqroq, sal burişgan yoki silliq. Guli kuş jinsli. Uzum boşi örtaça tiğiz. Ğujumlari örtaça, oqiş yoki kökişsariq, pösti yupqa, eti sersuv, tarkibida qand mikdori 18— 19%, nordonligi 4—4,5%. Hosildorligi 120—160 s/ga. Özbekistonning hamma viloyatlarida rnlaştirilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХАЛИЛИЙ — эртапишар узум нави. Бу навнинг Қора X. ва Оқ X. хиллари бор. Қора ёки қизил X. Ўзбекистон, Қирғизистон Туркманистонда тарқалган. Тупи кучли усади. Барги йирик, орқаси тукли. Гули икки жинсли. Узум боши ўртача (280—300 г), шингиллари тиғиз. Ғужуми йирик, тухумсимон, тўқ кизил, эти сершира, карсиллайди, пусти юпқа. Таркибида канд микдори 17—18%, нордонлиги 4—4,5%. Июль ўрталарида пишади. Раға билан касалланади. Ҳосиддорлиги 100—120 ц/ га. О қ X. ватани — Эрон. Узбекистан, Туркманистон, Россиянинг Ставрополь ўлкаси, Марокаш ва Калифорнияда экилади. Тупи кучли усади. Барги ўртача, сал чўзиқроқ, сал буришган ёки силлиқ. Гули куш жинсли. Узум боши ўртача тиғиз. Ғужумлари ўртача, оқиш ёки кўкишсариқ, пўсти юпқа, эти серсув, таркибида қанд микдори 18— 19%, нордонлиги 4—4,5%. Ҳосилдорлиги 120—160 ц/га. Ўзбекистоннинг ҳамма вилоятларида рнлаштирилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.