Xalq banki
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 24-b. — ziyouz.com
Xalq banki XALQ BANKI, Özbekiston Respublikasi davlattijorat xalq banki — yirik universal davlattijorat jamğarma banki. 1992 y. da sobiq davlat mehnat jamğarma kassalari (1923) negizida taşkil etilgan mehnat jamğarmalari va aholini kreditlaş maxsus banki — SSSR jamğarma banki (1987)ning Özbekiston bölimi asosida Özbekiston jamğarma banki taşkil etiddi. 1995 y.da bu bank hukumatning maxsus qarori b-n Özbekiston Respublikasi davlattijorat xalq banki deb nomlandi. Boşkaruvi Toşkent ş.da. Bank ta'sisçilari: Özbekiston Respublikasi Moliya vazirligi (51%) va Özbekiston Respublikasi Markaziy banki (49%).
X.b. keng tarmokdi universal bank, respublikadagi bank tizimining yirik böğinlaridan biri hisoblanadi. 14 ta hududiy filiali, 188 tuman (şahar) filiali, 144 mini bank, 2517 ta şoxobçalarga ega (2004). Jismoniy va yuridik şaxslarga barça turdagi bank xizmatlarini körsatadi.
Bankning asosiy vazifalari: respublikada bank jamğarma işlarini rivojlantirişga qaratilgan depozit siyosatini olib boriş; aholining böş pul mablağlarini bank omonatlariga jalb qiliş va ular hisobiga şakllangan resurelarni iqtisodiyotning ustuvor tarmoklariga yönaltiriş; davlat va boşqa emitentlarning qimmatli qoğozlarini xarid qiliş, saqlaş, hisobga oliş hamda ikkilamçi bozorda oldisotdi muomalasini amalga oşiriş; lahzali va b. turdagi lotereyalarni taşkil qiliş va ötkaziş; xöjalik subyektlari va yakka tartibda faoliyat kursatadigan tadbirkorlarga mikrokreditlar beriş; yuridik va jismoniy şaxslarga hisobkitob — kassa xizmati körsatiş, uçinçi şaxs foydasiga tölovlar qabul kiliş va b. Bank muassasalari davlat tomonidan köp bolali va kam ta'minlangan oilalarga tayinlanadigan nafaqa va yordam pullarini egalariga tarqatdi.
X.b. Jahon jamğarma banklari inti, Germaniya xalqaro hamkorlik böyiça jamğarma kassalari fondi bilan hamkorlik qiladi. Xalqaro jamğarma banklari assotsiatsiyasi, «SWIFT», «WESTERN UNION» xalqaro tölovlar tizimiga a'zo. Bankning jami aktivlari (ming söm) — 70534634, bank kapitali — 14018286, investitsiyalari — 2871773, kredit portfeli — 12180978, bank majburiyatlari — 56616348, daromadi — 15004633, likvidligi — 88,7% (2004, 1 yanv.; 2002 y.da tegişliça 31850108; 5914903; 312964; 5270258; 25935205; 7797813; 85,1%).
Adham Haydarov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХАЛҚ БАНКИ, Ўзбекистон Республикаси давлаттижорат халқ банки — йирик универсал давлаттижорат жамғарма банки. 1992 й. да собиқ давлат меҳнат жамғарма кассалари (1923) негизида ташкил этилган меҳнат жамғармалари ва аҳолини кредитлаш махсус банки — СССР жамғарма банки (1987)нинг Ўзбекистон бўлими асосида Ўзбекистон жамғарма банки ташкил этидди. 1995 й.да бу банк ҳукуматнинг махсус қарори б-н Ўзбекистон Республикаси давлаттижорат халқ банки деб номланди. Бошкаруви Тошкент ш.да. Банк таъсисчилари: Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги (51%) ва Ўзбекистон Республикаси Марказий банки (49%).
Х.б. кенг тармокди универсал банк, республикадаги банк тизимининг йирик бўғинларидан бири ҳисобланади. 14 та ҳудудий филиали, 188 туман (шаҳар) филиали, 144 мини банк, 2517 та шохобчаларга эга (2004). Жисмоний ва юридик шахсларга барча турдаги банк хизматларини кўрсатади.
Банкнинг асосий вазифалари: республикада банк жамғарма ишларини ривожлантиришга қаратилган депозит сиёсатини олиб бориш; аҳолининг бўш пул маблағларини банк омонатларига жалб қилиш ва улар ҳисобига шаклланган ресуреларни иқтисодиётнинг устувор тармокларига йўналтириш; давлат ва бошқа эмитентларнинг қимматли қоғозларини харид қилиш, сақлаш, ҳисобга олиш ҳамда иккиламчи бозорда олдисотди муомаласини амалга ошириш; лаҳзали ва б. турдаги лотереяларни ташкил қилиш ва ўтказиш; хўжалик субъектлари ва якка тартибда фаолият курсатадиган тадбиркорларга микрокредитлар бериш; юридик ва жисмоний шахсларга ҳисобкитоб — касса хизмати кўрсатиш, учинчи шахс фойдасига тўловлар қабул килиш ва б. Банк муассасалари давлат томонидан кўп болали ва кам таъминланган оилаларга тайинланадиган нафақа ва ёрдам пулларини эгаларига тарқатди.
Х.б. Жаҳон жамғарма банклари инти, Германия халқаро ҳамкорлик бўйича жамғарма кассалари фонди билан ҳамкорлик қилади. Халқаро жамғарма банклари ассоциацияси, «SWIFT», «WESTERN UNION» халқаро тўловлар тизимига аъзо. Банкнинг жами активлари (минг сўм) — 70534634, банк капитали — 14018286, инвестициялари — 2871773, кредит портфели — 12180978, банк мажбуриятлари — 56616348, даромади — 15004633, ликвидлиги — 88,7% (2004, 1 янв.; 2002 й.да тегишлича 31850108; 5914903; 312964; 5270258; 25935205; 7797813; 85,1%).
Адҳам Ҳайдаров.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.