Xalqaro kooperativ alyansi
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 44-b. — ziyouz.com
Xalqaro kooperativ alyansi XALQARO KOOPERATIV ALYANSI, XKA — milliy va mintaqaviy kooperativlar uyuşmalari va kooperativ federatsiyalari (matlubot, kredit, q.x. va b.)ni birlaştiruvçi xalkaro taşkilot. BMTda maslahat maqomiga ega.
1895-y.da Londonda taşkil etilgan. Asosiy maqsadi barça mamlakatlarda kooperatsiyalar rivojlanişiga yordam beriş, kooperativ harakat tamoyillarini tarğib etiş, turli mamlakatlardagi kooperativ taşkilotlar örtasida hamkorlik örnatiş, tinçlik va xavfeizlikni saqlaşga yordam beriş va b. XKA BMTning bir qator organlari va ixtisoslaşgan taşkilotlari bilan hamkorlik qiladi. XKA qoşida xalqaro yordamçi qömitalar q.x. kooperatsiyalari, suğurta, kredit, uyjoy, matlubot savdosi, i.ç. va hunarmandçilik kooperativlari muammolarini örganiş bilan şuğullanadi.
XKA taşabbusi bilan 1923 y.dan boşlab XKAga a'zo mamlakatlarda har yili iyul oyining 1-şanbasi kooperativ taşkilotlar va korxonalar a'zolarining xalqaro birdamlik kuni — Xalqaro kooperatsiya kuni tarzida nişonlanadi.
XKAning rahbar organlari — Kongress (3—4y.da bir marta çaqiriladi), Markaziy qömita (har yili çaqiriladi), Ijroiya qömita (XKA Prezidenti va 2 vitseprezidenti va 13 a'zodan iborat). Kundalik işlarga direktor va sekretariat rahbarlik qiladi. Ştabkvartirasi Jenevada.
XKA 2000 y. boşlarida 540 mln. a'zodan iborat (76 mamlakat) kooperativ taşkilotlarini birlaştirdi. Özbekistonni XKAda «Özbekbirlaşuv» taqdim etadi, 1992 y. okt.da Yaponiyada ötkazilgan yillik sessiyasida Özbekiston XKA a'zoligiga qabul qilingan.
Muxtor Rasulov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХАЛҚАРО КООПЕРАТИВ АЛЬЯНСИ, ХКА — миллий ва минтақавий кооперативлар уюшмалари ва кооператив федерациялари (матлубот, кредит, қ.х. ва б.)ни бирлаштирувчи халкаро ташкилот. БМТда маслаҳат мақомига эга.
1895-й.да Лондонда ташкил этилган. Асосий мақсади барча мамлакатларда кооперациялар ривожланишига ёрдам бериш, кооператив ҳаракат тамойилларини тарғиб этиш, турли мамлакатлардаги кооператив ташкилотлар ўртасида ҳамкорлик ўрнатиш, тинчлик ва хавфеизликни сақлашга ёрдам бериш ва б. ХКА БМТнинг бир қатор органлари ва ихтисослашган ташкилотлари билан ҳамкорлик қилади. ХКА қошида халқаро ёрдамчи қўмиталар қ.х. кооперациялари, суғурта, кредит, уйжой, матлубот савдоси, и.ч. ва ҳунармандчилик кооперативлари муаммоларини ўрганиш билан шуғулланади.
ХКА ташаббуси билан 1923 й.дан бошлаб ХКАга аъзо мамлакатларда ҳар йили июль ойининг 1-шанбаси кооператив ташкилотлар ва корхоналар аъзоларининг халқаро бирдамлик куни — Халқаро кооперация куни тарзида нишонланади.
ХКАнинг раҳбар органлари — Конгресс (3—4й.да бир марта чақирилади), Марказий қўмита (ҳар йили чақирилади), Ижроия қўмита (ХКА Президенти ва 2 вицепрезиденти ва 13 аъзодан иборат). Кундалик ишларга директор ва секретариат раҳбарлик қилади. Штабквартираси Женевада.
ХКА 2000 й. бошларида 540 млн. аъзодан иборат (76 мамлакат) кооператив ташкилотларини бирлаштирди. Ўзбекистонни ХКАда «Ўзбекбирлашув» тақдим этади, 1992 й. окт.да Японияда ўтказилган йиллик сессиясида Ўзбекистон ХКА аъзолигига қабул қилинган.
Мухтор Расулов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.