Xalqaro mehnat taşkiloti
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 45-b. — ziyouz.com
Xalqaro mehnat taşkiloti (XMT) — BMTning ixtisoslaşgan muassasasi. 1919 y.da Millatlar ligasi (ittifoqi) huzurida mehnat qonunlari va mehnat şaroitlarini yaxşilaş masalalari böyiça konvensiya va tavsiyalarni işlab çiqiş uçun xalqaro komissiya sifatida tuzilgan; X.m.t. 8 soatlik iş kuni, onalikni himoya qiliş, bolalar mehnatiga oid qonunlar va iş örinlarida xavfsizlikni ta'minlaş yuzasidan xalqaro meyorlar işlab çiqilişiga, iş bilan bandlik dasturlarini tayyorlaşga kagga hissa qöşdi.
X.m.t.ga 170 dan ortiq davlat a'zo (2000). Özbekiston Respublikasi 1992 y. X.m.t.ga a'zo davlatlar tarkibiga kirgan, taşkilotning 11 ta konvensiyasini ratifikatsiya qilgan. Bu taşkilot mehnat şaroitlarini muhofaza qiliş va yaxşilaş, iş bilan töliq bandlikni ta'minlaş va turmuş darajasini kötariş, tadbirkorlar va mehnatkaşlar örtasida hamkorlikni rağbatlantiriş çoralarini işlab çiqiş uçun hukumatlar, tadbirkorlar va mexnatkaşlarni teng huquqlarda birlaştiradi. X.m.t. tarkibi Xalqaro mexnat konferensiyasi; ma'muriy kengaş; xalqaro mehnat byurosi; uç tomonlama qömitalar; mintaqaviy va maxsus konferensiyalardan taşkil topgan. Qarorgohi Jenevada. Tinçlikni mustahkamlaş yölida körsatilgan faoliyat uçun Nobel mukofotiga sazovor bölgan (1969).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХАЛҚАРО МЕҲНАТ ТАШКИЛОТИ (ХМТ) — БМТнинг ихтисослашган муассасаси. 1919 й.да Миллатлар лигаси (иттифоқи) ҳузурида меҳнат қонунлари ва меҳнат шароитларини яхшилаш масалалари бўйича конвенция ва тавсияларни ишлаб чиқиш учун халқаро комиссия сифатида тузилган; Х.м.т. 8 соатлик иш куни, оналикни ҳимоя қилиш, болалар меҳнатига оид қонунлар ва иш ўринларида хавфсизликни таъминлаш юзасидан халқаро меъёрлар ишлаб чиқилишига, иш билан бандлик дастурларини тайёрлашга кагга ҳисса қўшди.
Х.м.т.га 170 дан ортиқ давлат аъзо (2000). Ўзбекистон Республикаси 1992 й. Х.м.т.га аъзо давлатлар таркибига кирган, ташкилотнинг 11 та конвенциясини ратификация қилган. Бу ташкилот меҳнат шароитларини муҳофаза қилиш ва яхшилаш, иш билан тўлиқ бандликни таъминлаш ва турмуш даражасини кўтариш, тадбиркорлар ва меҳнаткашлар ўртасида ҳамкорликни рағбатлантириш чораларини ишлаб чиқиш учун ҳукуматлар, тадбиркорлар ва мехнаткашларни тенг ҳуқуқларда бирлаштиради. Х.м.т. таркиби Халқаро мехнат конференцияси; маъмурий кенгаш; халқаро меҳнат бюроси; уч томонлама қўмиталар; минтақавий ва махсус конференциялардан ташкил топган. Қароргоҳи Женевада. Тинчликни мустаҳкамлаш йўлида кўрсатилган фаолият учун Нобель мукофотига сазовор бўлган (1969).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.