Xalqaro qişloq xöjaligini rivojlantiriş fondi
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 54–55-b. — ziyouz.com
Xalqaro qişloq xöjaligini rivojlantiriş fondi (IFAD) — Birlaşgan Millatlar Taşkilotining maxsus muassasasi. 1977 y.da BMTning Jahon oziq-ovqat konferensiyasi qaroriga köra taşkil etilgan.
IFAD ning boş maqsadi — öz a'zolari bölgan rivojlanayotgan mamlakatlarda oziq-ovqat mahsulotlari i.ç. tizimini yaxşilaş, iqtisodiy ösişni ta'minlaş, şuningdek rivojlanayotgan mamlakatlarda qaşşoklikda yaşaydigan qişloq aholisining soğliği va ovqatlaniş darajasini kötarişga yönaltirilgan dastur va loyihalarni töğridantöğri moliyalaştiriş va ularga qöşimça mablağlar jalb qiliş. Fond öz a'zosi hisoblangan rivojlanayotgan mamlakatlarga qabul qilingan dastur va loyihalar uçun imtiyozli, oraliq va oddiy şartlarda kreditlar beradi.
Fond 1977 yilda 1028 mln. AQŞ dollari miqsorida boşlanğiç mablağ bilan öz faoliyatini boşlagan. 2004 y.ga kelib uning mablaği 4 marta köpaydi. Bu mablağning 2/3 qismi fondning a'zosi hisoblangan sanoati rivojlangan mamlakatlar, qolgan uçdan bir qismi rivojlanayotgan mamlakatlar hisobiga şakllangan. OPEK a'zolari fondning asosiy donorlari hisoblanadilar. Hozirga qadar fond 11 ta mamlakatda umumiy qiymati 7,7 mlrd. AQŞ dollariga teng bölgan 603 ta loyihani amalga oşirgan. BMT ga a'zo bölgan har bir mamlakat IFAD ga ham a'zo böliş huquqiga ega.
Fondning Boşqaruv Kengaşi qaror qabul qiluvçi eng yuqori organ hisoblanadi. Har bir a'zo mamlakat Boşqaruv Kengaşida öz vakiliga ega. Fondning Ijroiya Kengaşi uning umumiy faoliyatini nazorat qiladi va qarz hamda subsidiyalar berişni körib çiqib, ma'qullaydi.
Özbekiston IFAD ning a'zosi emas, lekin Özbekistonning bu taşkilotga kiriş masalasi körib çiqilmoqda (2004). Ştabkvartirasi Rimda.
Rasulmat Husanov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХАЛҚАРО ҚИШЛОҚ ХЎЖАЛИГИНИ РИВОЖЛАНТИРИШ ФОНДИ (IFAD) — Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг махсус муассасаси. 1977 й.да БМТнинг Жаҳон озиқ-овқат конференцияси қарорига кўра ташкил этилган.
IFAD нинг бош мақсади — ўз аъзолари бўлган ривожланаётган мамлакатларда озиқ-овқат маҳсулотлари и.ч. тизимини яхшилаш, иқтисодий ўсишни таъминлаш, шунингдек ривожланаётган мамлакатларда қашшокликда яшайдиган қишлоқ аҳолисининг соғлиғи ва овқатланиш даражасини кўтаришга йўналтирилган дастур ва лойиҳаларни тўғридантўғри молиялаштириш ва уларга қўшимча маблағлар жалб қилиш. Фонд ўз аъзоси ҳисобланган ривожланаётган мамлакатларга қабул қилинган дастур ва лойиҳалар учун имтиёзли, оралиқ ва оддий шартларда кредитлар беради.
Фонд 1977 йилда 1028 млн. АҚШ доллари миқцорида бошланғич маблағ билан ўз фаолиятини бошлаган. 2004 й.га келиб унинг маблағи 4 марта кўпайди. Бу маблағнинг 2/3 қисми фонднинг аъзоси ҳисобланган саноати ривожланган мамлакатлар, қолган учдан бир қисми ривожланаётган мамлакатлар ҳисобига шаклланган. ОПЕК аъзолари фонднинг асосий донорлари ҳисобланадилар. Ҳозирга қадар фонд 11 та мамлакатда умумий қиймати 7,7 млрд. АҚШ долларига тенг бўлган 603 та лойиҳани амалга оширган. БМТ га аъзо бўлган ҳар бир мамлакат IFAD га ҳам аъзо бўлиш ҳуқуқига эга.
Фонднинг Бошқарув Кенгаши қарор қабул қилувчи энг юқори орган ҳисобланади. Ҳар бир аъзо мамлакат Бошқарув Кенгашида ўз вакилига эга. Фонднинг Ижроия Кенгаши унинг умумий фаолиятини назорат қилади ва қарз ҳамда субсидиялар беришни кўриб чиқиб, маъқуллайди.
Ўзбекистон IFAD нинг аъзоси эмас, лекин Ўзбекистоннинг бу ташкилотга кириш масаласи кўриб чиқилмоқда (2004). Штабквартираси Римда.
Расулмат Ҳусанов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.