Xalqaro xavfsizlik

Xalqaro xavfsizlik - xalqaro munosabatlar tizimi; hamma davlatlar tomonidan rioya qilinadigan xalqaro huquqning prinsip va normalari; davlatlar örtasidagi janjalli masalalarni va kelişmovçiliklarni kuç va kuç işlatiş xavfi bilan bartaraf etişni istisno qilişga asoslangan. X.x. prinsiplari kuyidagilarni nazarda tutadi: hamma davlatlar uçun babbaravar xavfsizlikni ta'minlaş; harbiy, siyosiy, iqtisodiy va gumanitar sohalarda amaliy kafolatlarni yuzaga keltiriş; har bir xalqning suveren huquqlarini sözsiz hurmat qiliş; xalqaro tanglik va mintaqaviy nizolarni siyosiy yöl bilan adolatli bartaraf etiş; davlatlar örtasida işonçni mustahkamlaş; xalqaro terrorizmkya oldini olişning samarali usullarini işlab çiqiş; genotsid, aparteidam tugatiş, faşizmnş tarğib qilmaslik, diskriminatsiyaping har qanday şakllarini xalqaro amaliyotdan yöqotiş; qamal va sanksiyalardan (jahon hamjamiyati tavsiyalarisiz) voz keçiş. X.x.ning ajralmas qismi BMT Ustavi bilan mustahkamlangan amaldagi kollektiv xavfsizlik mexanizmidir.

X.x. har bir davrda turli omillarga: xalqaro aloqalarning rivojlaniş yönalişlari va xususiyatiga, sivilizatsiya darajasi, ma'naviyat va ş.k.ga boğliq böladi. Şaxs, sinf, jamoat taşkilotlari va xalqaro taşkilotlarning faoliyati X.x.ga jiddiy ta'sir körsatadi. Özbekiston Respublikasi jahonda, xususan, Markaziy Osiyoda xavfsizlik ta'minlanişiga katta hissa qöşib kelmoqda. Prezident I.A. Karimov tomonidan işlab çiqilgan «Mintaqaviy xavfsizlikdan xalqaro xavfsizlikni ta'minlaş sari» konsepsiyasi X.x.ni ta'minlaşning yangi qoidasi sifatida jahon miqyosida tan olinmoqda.