Xaltali börsiqlar
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 20-b. — ziyouz.com
Xaltali börsiqlar XALTALI BÖRSIQLAR, bandi kutlar (Peramilidae) — xaltali sut emizuvçilar oilasi. Tanasining uz. 17—50 sm, dumi 9—26 sm, vazni 4,7 kg. Oldingi oyoqlarida 2—4 barmoqlari uzun va kuçli tirnoqli; orqa oyoqlaridagi 2 va 3barmoqlari yopişib ösgan bölib, faqat tirnoqlari ajralib turadi. Bu tirnoqlar yordamida yungini tozalaydi. Xaltasi tanasining keyingi qismida pastga qarab oçiladi. Xaltayailar orasida yöldoşga ega bölgan yagona vakil hisoblanadi. Embrioni xuddi haqiqiy yöldoşlilar singari implantatsiya böladi. 17—19 turi ma'lum. Avstraliya, Tasmaniya, Yangi Gvineya va b. o.da tarqalgan. Quruqlikda sakrab harakatlanadi. Köpçiligi haşarotxör. Yilda 1 marta 2—8 bola tuğadi. Böğozlik davri qisqa — 12,5 kun. Ayrim X.b. terisi va göşti uçun ovlangan. Soni juda kamayib ketgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХАЛТАЛИ БЎРСИҚЛАР, банди кутлар (Peramilidae) — халтали сут эмизувчилар оиласи. Танасининг уз. 17—50 см, думи 9—26 см, вазни 4,7 кг. Олдинги оёқларида 2—4 бармоқлари узун ва кучли тирноқли; орқа оёқларидаги 2 ва 3бармоқлари ёпишиб ўсган бўлиб, фақат тирноқлари ажралиб туради. Бу тирноқлар ёрдамида юнгини тозалайди. Халтаси танасининг кейинги қисмида пастга қараб очилади. Халтаяилар орасида йўлдошга эга бўлган ягона вакил ҳисобланади. Эмбриони худди ҳақиқий йўлдошлилар сингари имплантация бўлади. 17—19 тури маълум. Австралия, Тасмания, Янги Гвинея ва б. о.да тарқалган. Қуруқликда сакраб ҳаракатланади. Кўпчилиги ҳашаротхўр. Йилда 1 марта 2—8 бола туғади. Бўғозлик даври қисқа — 12,5 кун. Айрим Х.б. териси ва гўшти учун овланган. Сони жуда камайиб кетган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.