Xammurapi
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 60-b. — ziyouz.com
Xammurapi — Bobil podşosi (mil. av. 1792—1750). Uning davrida Bobil davlati ravnaq topgan. Amorey qabilasidan. Mohir siyosatçi va sarkarda bölgan. X. harbiy kuç va diplomatik yöl bilan öz podşoligining dastlabki 35 yilida Ossuriya, Mesopotamiyaning jan. va örta kismini Bobilga tobe ettirgan. X. davrida tovarpul munosabatlari rivojlangan, xususiy quldorlar xöjaligi kuçaygan, davlatning markazlaşuvi va podşo hokimiyatining mustahkamlanişi jarayoni usgan; X. qonunlari quldorlik tuzumi huquqining xarakterli belgilarini uzida aks ettirgan Qad. Şarq huquqining qimmatli yodgorligi sanaladi. X. qonunlari 282 moddadan iborat bölib, huquqning ayrim sohalariga tegişli sud protsessi, mulk huquqi, mulkning turli körinişlari, yerga egalik, nikohoila, meros huquki va b. masalalarni öz içiga oladi. Xususiy mulkçilikni, ayniqsa, quldorlikni qattiq himoya qilgan. Mac, unda qulni uğirlaganlik, qoçgan qulni yaşirganlik uçun ölim jazosi belgilangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХАММУРАПИ — Бобил подшоси (мил. ав. 1792—1750). Унинг даврида Бобил давлати равнақ топган. Аморей қабиласидан. Моҳир сиёсатчи ва саркарда бўлган. X. ҳарбий куч ва дипломатик йўл билан ўз подшолигининг дастлабки 35 йилида Оссурия, Месопотамиянинг жан. ва ўрта кисмини Бобилга тобе эттирган. X. даврида товарпул муносабатлари ривожланган, хусусий қулдорлар хўжалиги кучайган, давлатнинг марказлашуви ва подшо ҳокимиятининг мустаҳкамланиши жараёни усган; X. қонунлари қулдорлик тузуми ҳуқуқининг характерли белгиларини узида акс эттирган Қад. Шарқ ҳуқуқининг қимматли ёдгорлиги саналади. X. қонунлари 282 моддадан иборат бўлиб, ҳуқуқнинг айрим соҳаларига тегишли суд процесси, мулк ҳуқуқи, мулкнинг турли кўринишлари, ерга эгалик, никоҳоила, мерос ҳуқуки ва б. масалаларни ўз ичига олади. Хусусий мулкчиликни, айниқса, қулдорликни қаттиқ ҳимоя қилган. Mac, унда қулни уғирлаганлик, қочган қулни яширганлик учун ўлим жазоси белгиланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.