Xartumlilar
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 81–82-b. — ziyouz.com
Xartumlilar (Proboscida) sut emizuvçilar sinfi turkumi. Ustunsimon oyoklari 5 barmoqli. Ustki labi va burni juda çözilib xartumni hosil qiladi (nomi şundan). X. — ötxör. Hozirgi X.ning fillar oilasiga mansub 2 turi ma'lum. X.ning tepa jağidagi 2 ta kurak tişi taşqariga ösib çiqqan bölib, fil suyagi deyiladi. Fil suyagi jahon bozorida juda qadrlanadi. Hid biliş va eşitiş organlari yaxşi rivojlangan. Terisi qalin, siyrak tukli, serajin burmalar hosil qiladi. Faqat hoz. qirilib ketgan mamontlar terisi qalin jun bilan qoplangan bölgan. X.dan xöjalik işlarida foydalaniladi. Soni kamaygani uçun ayrim joylarda muhofazaga olingan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХАРТУМЛИЛАР (Proboscida) сут эмизувчилар синфи туркуми. Устунсимон оёклари 5 бармоқли. Устки лаби ва бурни жуда чўзилиб хартумни ҳосил қилади (номи шундан). X. — ўтхўр. Ҳозирги Х.нинг филлар оиласига мансуб 2 тури маълум. Х.нинг тепа жағидаги 2 та курак тиши ташқарига ўсиб чиққан бўлиб, фил суяги дейилади. Фил суяги жаҳон бозорида жуда қадрланади. Ҳид билиш ва эшитиш органлари яхши ривожланган. Териси қалин, сийрак тукли, серажин бурмалар ҳосил қилади. Фақат ҳоз. қирилиб кетган мамонтлар териси қалин жун билан қопланган бўлган. Х.дан хўжалик ишларида фойдаланилади. Сони камайгани учун айрим жойларда муҳофазага олинган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.