Xavf ostida qoldiriş
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 4-b. — ziyouz.com
Xavf ostida qoldiriş (huquqda) — şaxsga qarşi jinoyatlardan biri; hayoti yoki soğliği xavf ostida qolgan va özini özi himoya qiliş imkoniyatidan mahrum bölgan şaxsga yordam körsatmaslik. Fuqaro şaxsni X.o.q.ni şartli ravişda 2 ga böliş mumkin: 1) fuqaro yordamiga muhtoj şaxsga yordam berişi şart va bunday imkoniyatga ega bölgan hollar. Mas, onaning öz bolasi haqida ğamxörlik qiliş majburiyati, xizmat vazifasidan kelib çiqadigan majburiyat, qutqaruvçining majburiyati va h.k.; 2) fuqaro yordamiga muhtoj şaxsga ğamxörlik qilişi şart bölmagan, ammo u şaxsni hayoti va soğliği uçun xavfli ahvolga tuşirib qöygan hollar. Mas, suzişni bilmaydigan odamni suvga taşlab yuboriş, avtotransport vositasi bilan bosib ketiş natijasida hayoti va soğliği uçun xavfli holda qoldiriş va h.k. X.o.q. natijasida şaxsni hayoti va soğliği xavfli ahvolga tuşib qolişi e'tiborga olinib, X.o.q. jinoiy norma sifatida Özbekiston Respublikasi JKga kiritilgan va tegişli jazo belgilangan (117-modda).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХАВФ ОСТИДА ҚОЛДИРИШ (ҳуқуқда) — шахсга қарши жиноятлардан бири; ҳаёти ёки соғлиғи хавф остида қолган ва ўзини ўзи ҳимоя қилиш имкониятидан маҳрум бўлган шахсга ёрдам кўрсатмаслик. Фуқаро шахсни Х.о.қ.ни шартли равишда 2 га бўлиш мумкин: 1) фуқаро ёрдамига муҳтож шахсга ёрдам бериши шарт ва бундай имкониятга эга бўлган ҳоллар. Мас, онанинг ўз боласи ҳақида ғамхўрлик қилиш мажбурияти, хизмат вазифасидан келиб чиқадиган мажбурият, қутқарувчининг мажбурияти ва ҳ.к.; 2) фуқаро ёрдамига муҳтож шахсга ғамхўрлик қилиши шарт бўлмаган, аммо у шахсни ҳаёти ва соғлиғи учун хавфли аҳволга тушириб қўйган ҳоллар. Мас, сузишни билмайдиган одамни сувга ташлаб юбориш, автотранспорт воситаси билан босиб кетиш натижасида ҳаёти ва соғлиғи учун хавфли ҳолда қолдириш ва ҳ.к. Х.о.қ. натижасида шахсни ҳаёти ва соғлиғи хавфли аҳволга тушиб қолиши эътиборга олиниб, Х.о.қ. жиноий норма сифатида Ўзбекистон Республикаси ЖКга киритилган ва тегишли жазо белгиланган (117-модда).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.