Xeylit
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 94-b. — ziyouz.com
Xeylit (yun. cheilos — lab) — lablarning yalliğlanişi; bunda lablarning qizil hoşiyasi, şilliq pardasi va terisi yalliğlanadi. X.ga lab yorilişi, kuyişi, turli şikastlar, oftobda, izğirinda uzoq turib qoliş, parazit zamburuğlar yoki viruslar, şuningdek, me'daiçak faoliyatining buzilişi, yurak kasalliklari, organizmda vitaminlar (xususan, V guruh vitaminlar) yetişmasligi yoki allergiya (turli böyoqlar, lab böyoği) sabab böladi.
Ötkir va surunkali keçadi. Ötkir X.da lab qizaradi, şişadi va bezillab turadi; ba'zan yiringlaydi (q. Abssess), tra kötariladi, boş oğriydi. Surunkali X.da lab pust taşlaydi, uzoq vaqtgaça bitmaydigan yoriklar, yaraçalar paydo böladi, lab biçiladi, şişadi va kattalaşadi. Kasallikning ilk belgilari paydo bölganda darhol vraçga murojaat etiş va davolaniş lozim.
X.ning oldini olişda şikastlangan labni rivanol, kaliy permanganat (margansovka) yoki furatsilin eritmasiga höllangan bint, paxta bilan tozalab artiş; oftobda kuygan yoki şamolda yorilgan bölsa, tarkibida A vitamini bölgan yumşatuvçi mazlar surtiş tavsiya etiladi.
Q.: Abssess
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХЕЙЛИТ (юн. cheilos — лаб) — лабларнинг яллиғланиши; бунда лабларнинг қизил ҳошияси, шиллиқ пардаси ва териси яллиғланади. Х.га лаб ёрилиши, куйиши, турли шикастлар, офтобда, изғиринда узоқ туриб қолиш, паразит замбуруғлар ёки вируслар, шунингдек, меъдаичак фаолиятининг бузилиши, юрак касалликлари, организмда витаминлар (хусусан, В гуруҳ витаминлар) етишмаслиги ёки аллергия (турли бўёқлар, лаб бўёғи) сабаб бўлади.
Ўткир ва сурункали кечади. Ўткир Х.да лаб қизаради, шишади ва безиллаб туради; баъзан йиринглайди (қ. Абсцесс), тра кўтарилади, бош оғрийди. Сурункали Х.да лаб пуст ташлайди, узоқ вақтгача битмайдиган ёриклар, ярачалар пайдо бўлади, лаб бичилади, шишади ва катталашади. Касалликнинг илк белгилари пайдо бўлганда дарҳол врачга мурожаат этиш ва даволаниш лозим.
Х.нинг олдини олишда шикастланган лабни риванол, калий перманганат (марганцовка) ёки фурацилин эритмасига ҳўлланган бинт, пахта билан тозалаб артиш; офтобда куйган ёки шамолда ёрилган бўлса, таркибида А витамини бўлган юмшатувчи мазлар суртиш тавсия этилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.