Xidir Deryayev
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 208–209-b. — ziyouz.com
Deryayev Xidir (1905, Mari viloyati Egriguzar qişloği — 1987, Aşxabod) — Turkmenistan xalq yozuvçisi (1967). Turkmaniston FA muxbir a'zosi (1969). Toşkentdagi maorif in-ti (1926) va Örta Osiyo davlat un-tini tugatgan (1931). Aşxobod pedagogika in-tida öqituvçi (1931), kafedra mudiri (1938). Turkman mumtoz adabiyotini tadqiq etiş va naşr qilişda faol qatnaşgan, birinçi bölib turkman tili darsligini yaratgan. Ilk şe'rlarini Toşkentda yozgan. «Amudaryo» dostoni (1928) Turkmanistonda suv muammosiga bağişlangan. «Afsusmi yo maslahat» dostoni (1929) odob-axloq mavzuida. «Qonli panja» (1937) asari turkman adabiyotidagi dastlabki realistik romandir. Yozuvçi uni qayta işlab, 2—4 qismlarini yozib, «Qismat» nomi b-n çop ettirgan (1960— 71). «Böron» (1974) romani, «Qismat» (1962, roman asosida), «Mehri» (1964), «Xöjanafas» (1969) dramalari muallifi. «Qismat» romanining 1—2 kitoblari P. Krdirov tarjimasida özbek tilida naşr qilingan (1967, 1972).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДЕРЯЕВ Хидир (1905, Мари вилояти Эгригузар қишлоғи — 1987, Ашхабод) — Туркменистан халқ ёзувчиси (1967). Туркманистон ФА мухбир аъзоси (1969). Тошкентдаги маориф ин-ти (1926) ва Ўрта Осиё давлат ун-тини тугатган (1931). Ашхобод педагогика ин-тида ўқитувчи (1931), кафедра мудири (1938). Туркман мумтоз адабиётини тадқиқ этиш ва нашр қилишда фаол қатнашган, биринчи бўлиб туркман тили дарслигини яратган. Илк шеърларини Тошкентда ёзган. «Амударё» достони (1928) Туркманистонда сув муаммосига бағишланган. «Афсусми ё маслаҳат» достони (1929) одоб-ахлоқ мавзуида. «Қонли панжа» (1937) асари туркман адабиётидаги дастлабки реалистик романдир. Ёзувчи уни қайта ишлаб, 2—4 қисмларини ёзиб, «Қисмат» номи б-н чоп эттирган (1960— 71). «Бўрон» (1974) романи, «Қисмат» (1962, роман асосида), «Меҳри» (1964), «Хўжанафас» (1969) драмалари муаллифи. «Қисмат» романининг 1—2 китоблари П. Крдиров таржимасида ўзбек тилида нашр қилинган (1967, 1972).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.