Ximenes Xuan Ramon
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 119-b. — ziyouz.com
Ximenes Xuan Ramon XIMENES (Jimenez) Xuan Ramon (1881.24.12, Moger 1958.29.5, SanXuan, PuertoRiko) — ispan şoiri. Ispan modernizmi boşlovçilaridan. Dastlabki şe'riy töplami — «Binafşa hidi» (1900). «Qofiyalar» (1902), «Ğamgin kuylar» (1903), «Olis boğlar» (1904), «Pastorallar» (1905) şe'riy töplamlari, «Platero va men» (1914) lirik qissasi modernizm usulida yozilgan. «Yoz» işkiy şe'rlar töplami xotini — amerikalik şoira Zenobin Kamprubiga bağişlangan.
X.ning keyingi töplami «Şoir kuyov bolaning kundaligi» (1917) özining AQŞga safari taassurotlari asosida yozilgan. Şe'rlar ispan şe'riyatida birinçi bor erkin usudda yozilgan. Keyingi 20 yil davomida ispan adabiy jur. larida tanqidçi va muharrir bölib işlagan, ijodida esa, özi aytib yuradigan «mangulikka taşnalik»ni ifodalaşga harakat qilgan. «Mangulik» (1918) kitobida oldingi yozgan şe'rlar idan voz keçib, «sof» şe'riyatga intilgan. «Toş va osmon» (1919), «Gözallik» (1923) şe'riy tuplamlarida gözallik va ulim, ijod va ruh ozodligi orasidagi boğliqlik muşohada kilingan. «Yangi dunyo qöşiklari yili» (1923—36) antologiyasida tabiatdagi hukmron muvofiqlik nozik his bilan aks ettirilgan. 1951 y. «Xudo — istalgan va istovçi» poetik sikl ustida işlagan. Töplam tugallanmagan, boşlagan şe'rlarini boşqa bir töplamga qöşib yuborgan. Nobel mukofoti laureati (1956).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХИМЕНЕС (Jimenez) Хуан Рамон (1881.24.12, Могер 1958.29.5, СанХуан, ПуэртоРико) — испан шоири. Испан модернизми бошловчиларидан. Дастлабки шеърий тўплами — «Бинафша ҳиди» (1900). «Қофиялар» (1902), «Ғамгин куйлар» (1903), «Олис боғлар» (1904), «Пастораллар» (1905) шеърий тўпламлари, «Платеро ва мен» (1914) лирик қиссаси модернизм усулида ёзилган. «Ёз» ишкий шеърлар тўплами хотини — америкалик шоира Зенобин Кампрубига бағишланган.
Х.нинг кейинги тўплами «Шоир куёв боланинг кундалиги» (1917) ўзининг АҚШга сафари таассуротлари асосида ёзилган. Шеърлар испан шеъриятида биринчи бор эркин усудда ёзилган. Кейинги 20 йил давомида испан адабий жур. ларида танқидчи ва муҳаррир бўлиб ишлаган, ижодида эса, ўзи айтиб юрадиган «мангуликка ташналик»ни ифодалашга ҳаракат қилган. «Мангулик» (1918) китобида олдинги ёзган шеърлар идан воз кечиб, «соф» шеъриятга интилган. «Тош ва осмон» (1919), «Гўзаллик» (1923) шеърий тупламларида гўзаллик ва улим, ижод ва руҳ озодлиги орасидаги боғлиқлик мушоҳада килинган. «Янги дунё қўшиклари йили» (1923—36) антологиясида табиатдаги ҳукмрон мувофиқлик нозик ҳис билан акс эттирилган. 1951 й. «Худо — исталган ва истовчи» поэтик цикл устида ишлаган. Тўплам тугалланмаган, бошлаган шеърларини бошқа бир тўпламга қўшиб юборган. Нобель мукофоти лауреати (1956).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.