Xingan
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 120–121-b. — ziyouz.com
Xingan — Uzoq Şarqdagi toğ sistemasi, asosan, Xitoyning şim. şarqiy qismi va qisman Xabarovsk ölkasida. X. 2 kiyem: Katta X. va Kiçik X. toğlariga bölinadi. 1) Katta Xingan toğlari, aksari qismi Içki Mongoliya hududida bölib, Markaziy va Şarqiy Osiyo örtasidagi şartli tabiiy çegara vazifasini ötaydi. Şim.şarqdan jan. ğarbga 1200 km ga çözilgan. Eng baland joyi 1949 m. Asosan, granit va b. vulkan jinslaridan tuzilgan. Çöqqilari yassi, yon bağirlari yotiq. Şim.da tayga örmonlari, köp yillik töng yerlar bor. Jan. keng bargli örmonlar, örmondaşt va daştlardan iborat. Yoğoç tayyorlanadi, möynali hayvonlar ovlanadi; 2) Kiçik Xingan toglari — Xabarovsk ölkasi va Xitoyning şim.şarqida. Uz. 500 km, eng baland joyi 1150 m. Gneys, granit, kristalli slanets, bazalt jinslardan tuzilgan. Çöqqilari yassi, yon bağirlari yotiq, toşloqli. Ğarbida vulkanlar guruhi bor. Toğ örmonlari bilan qoplangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХИНГАН — Узоқ Шарқдаги тоғ системаси, асосан, Хитойнинг шим. шарқий қисми ва қисман Хабаровск ўлкасида. X. 2 кием: Катта X. ва Кичик X. тоғларига бўлинади. 1) Катта Хинган тоғлари, аксари қисми Ички Монголия ҳудудида бўлиб, Марказий ва Шарқий Осиё ўртасидаги шартли табиий чегара вазифасини ўтайди. Шим.шарқдан жан. ғарбга 1200 км га чўзилган. Энг баланд жойи 1949 м. Асосан, гранит ва б. вулкан жинсларидан тузилган. Чўққилари ясси, ён бағирлари ётиқ. Шим.да тайга ўрмонлари, кўп йиллик тўнг ерлар бор. Жан. кенг баргли ўрмонлар, ўрмондашт ва даштлардан иборат. Ёғоч тайёрланади, мўйнали ҳайвонлар овланади; 2) Кичик Хинган тоглари — Хабаровск ўлкаси ва Хитойнинг шим.шарқида. Уз. 500 км, энг баланд жойи 1150 м. Гнейс, гранит, кристалли сланец, базальт жинслардан тузилган. Чўққилари ясси, ён бағирлари ётиқ, тошлоқли. Ғарбида вулканлар гуруҳи бор. Тоғ ўрмонлари билан қопланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.