Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Xinolin

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 121-b. — ziyouz.com

    Xinolin XINOLIN, 2, 3 benzopirid i n , C9H7N — geterotsiklik birikma; öziga xos hidli rangsiz sutokdik. Mol. m. 129,15. Qaynaş trasi 238°; suvda oz, spirt va efirda yaxşi eriydi. X. — kuçeiz asos, kislotalar bilan tuzlar hosil qiladi. Toşkumir smolasida böladi. Sun'iy yöl bilan ham olinadi. Oltingugurt, fosforni eritişsa, aromatik kislotalarni dekarboksillaşda va b. reaksiyalarda işlatiladi. X. hosilalari (mas, plazmotsid, plazmoxin, sovkain, atofan va b.) tibbiyotda dori sifatida işlatiladi. X. sianin böyagiçlar i.ç.da qöllanadi; köpgina alkaloidlar X. hosilalaridir.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ХИНОЛИН, 2, 3 бензопирид и н , C9H7N — гетероциклик бирикма; ўзига хос ҳидли рангсиз сутокдик. Мол. м. 129,15. Қайнаш траси 238°; сувда оз, спирт ва эфирда яхши эрийди. X. — кучеиз асос, кислоталар билан тузлар ҳосил қилади. Тошкумир смоласида бўлади. Сунъий йўл билан ҳам олинади. Олтингугурт, фосфорни эритищца, ароматик кислоталарни декарбоксиллашда ва б. реакцияларда ишлатилади. X. ҳосилалари (мас, плазмоцид, плазмохин, совкаин, атофан ва б.) тиббиётда дори сифатида ишлатилади. X. цианин бўягичлар и.ч.да қўлланади; кўпгина алкалоидлар X. ҳосилаларидир.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.