Xlamidoz
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 150-b. — ziyouz.com
Xlamidoz - OOZ, rikketsioz, keratokonyunktivit — hayvonlarning ötkir yuqumli kasalligi. Köp hollarda X. katta iktisodiy zarar keltiradi, kasallik hayvonning kör bölişi bilan tugaşi mumkin. Kasallikni reketsiyalar qözğatadi. X. bilan barça q.x. hayvonlari, köproq qoramollar zararlanadi. Kasallik yilning barça fasllarida uçraşi mumkin, biroq issiq paytida köproq va oğirroq keçadi. X.ning yaşirin davri 2— 12 kun. Köproq bir köz, kamroq ikkala köz ham zararlanadi. Tana harorati kötariladi, holati yomonlaşadi, közidan köp miqdorda şilliqyiringli suyuqlik oqadi. Söngra abssess özözidan yoriladi, uning örnida yara hosil böladi. Hayvonning ahvoli yaxşilanib, astasekin soğayadi. Kasallikning epizootologiyasi, klinik belgilari hamda konyunktiva surtmasini mikroskopda tekşiriş orqali taşhis qöyiladi.
Davolaş: kasal mollar salqin xonalarda saqlanib, antibiotiklar qöşilgan turli malham dorilar (mazlar yoki linementlar) qöllaniladi. Oğir hollarda novokainli blokada qiliş yaxşi samara beradi.
Oldini oliş: hayvonlarni statsionar nosoğlom xöjaliklardan çiqarmaslik tavsiya etiladi. Mollar kiş faslida bir oyda bir marta, yoz oylarida esa har kuni közdan keçiriladi. Soğlom mollarning köziga profilaktika maqsadida antibiotiklardan tayyorlangan mazlar yoki emulsiyalar suriladi, paşşalarga qarşi kuraşiladi.
Hoşim Nurmamatov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХЛАМИДОЗ - ООЗ, риккетсиоз, кератоконъюнктивит — ҳайвонларнинг ўткир юқумли касаллиги. Кўп ҳолларда X. катта иктисодий зарар келтиради, касаллик ҳайвоннинг кўр бўлиши билан тугаши мумкин. Касалликни рекетсиялар қўзғатади. X. билан барча қ.х. ҳайвонлари, кўпроқ қорамоллар зарарланади. Касаллик йилнинг барча фаслларида учраши мумкин, бироқ иссиқ пайтида кўпроқ ва оғирроқ кечади. Х.нинг яширин даври 2— 12 кун. Кўпроқ бир кўз, камроқ иккала кўз ҳам зарарланади. Тана ҳарорати кўтарилади, ҳолати ёмонлашади, кўзидан кўп миқдорда шиллиқйирингли суюқлик оқади. Сўнгра абсцесс ўзўзидан ёрилади, унинг ўрнида яра ҳосил бўлади. Ҳайвоннинг аҳволи яхшиланиб, астасекин соғаяди. Касалликнинг эпизоотологияси, клиник белгилари ҳамда конъюнктива суртмасини микроскопда текшириш орқали ташҳис қўйилади.
Даволаш: касал моллар салқин хоналарда сақланиб, антибиотиклар қўшилган турли малҳам дорилар (мазлар ёки линементлар) қўлланилади. Оғир ҳолларда новокаинли блокада қилиш яхши самара беради.
Олдини олиш: ҳайвонларни стационар носоғлом хўжаликлардан чиқармаслик тавсия этилади. Моллар киш фаслида бир ойда бир марта, ёз ойларида эса ҳар куни кўздан кечирилади. Соғлом молларнинг кўзига профилактика мақсадида антибиотиклардан тайёрланган мазлар ёки эмульсиялар сурилади, пашшаларга қарши курашилади.
Ҳошим Нурмаматов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.