Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Xloraminlar

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 152-b. — ziyouz.com

    Matn sifati past bölişi mumkin. Bu maqola PDF'dagi buzuq belgilar bilan olingan (işonç 70%): ayrim söz va raqamlar xato bölişi mumkin — iqtibos keltirişdan oldin asl matn bilan solişting.

    Xloraminlar — molekulalardagi xlor atomi azot bilan boğlangan xlor hosilali ammiak (anorganik X.) va aminlar (organik X.). (Anorganik X. haqida q. Azot xloridlari).

    Organik X. — ötkir hidli suyuqlik yoki qattiq moddalar. N — xlordimetilamin (CH3)2NC1 46° da, N, Ndixlormetilamin CH3NC12 58— 60°da, N, Ndixloretilamin C2H5NC12 va Nxlordietilamin (C2HS)2 NCI 91° da qaynaydi; geksaxlormelamin — sariq kristall modda, 149° da suyuklanadi. X. suv va havo namida amin bilan gipoxlorid kislota (HOC1)ga parçalanadi. X. aminlarga va ularning tuzlariga xlor yoki gipoxlorit kislota ta'sir ettirib olinadi.

    X. oksidlovçi va xlorlovçi ta'sirga ega bölganligidan analitik kimyoda, töqimaçilikda matolarni oqartirişda, degazatsiya, dezinfeksiya işlarida, suvni xlorlaşda qöllanadi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ХЛОРАМИНЛАР — молекулалардаги хлор атоми азот билан боғланган хлор ҳосилали аммиак (анорганик X.) ва аминлар (органик X.). (Анорганик Х. ҳақида қ. Азот хлоридлари).

    Органик X. — ўткир ҳидли суюқлик ёки қаттиқ моддалар. N — хлордиметиламин (CH3)2NC1 46° да, N, Nдихлорметиламин CH3NC12 58— 60°да, N, Nдихлорэтиламин C2H5NC12 ва Nхлордиэтиламин (C2HS)2 NCI 91° да қайнайди; гексахлормеламин — сариқ кристалл модда, 149° да суюкланади. X. сув ва ҳаво намида амин билан гипохлорид кислота (НОС1)га парчаланади. X. аминларга ва уларнинг тузларига хлор ёки гипохлорит кислота таъсир эттириб олинади.

    X. оксидловчи ва хлорловчи таъсирга эга бўлганлигидан аналитик кимёда, тўқимачиликда матоларни оқартиришда, дегазация, дезинфекция ишларида, сувни хлорлашда қўлланади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.