Xloritlar
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 153–154-b. — ziyouz.com
Matn sifati past bölişi mumkin. Bu maqola PDF'dagi buzuq belgilar bilan olingan (işonç 85%): ayrim söz va raqamlar xato bölişi mumkin — iqtibos keltirişdan oldin asl matn bilan solişting.
Xloritlar (yun. chloros — yaşil) — minerallarning keng tarqalgan guruhi, magniy va temirning metaalyumosilikatlari. Kimyoviy tarkibi özgaruvçan (Mg, Fe2+)[AlSi3O|0(OH)2]. 3(Mg, Fe)(OH2). Tarkibidagi Ğe2+ Ğe3+ ning özaro nisbati böyiça X. o r t o xloritlar valeptoxloritlarga bölinadi. Si va Ğe2++Ğe3+ ning mikdoriga köra X. 2 guruhga ajratiladi. 1guruh magnezial X. (korundfillit, şerydanit, klinoxlor, pennin, talkxlorit), magnezial — temirli X. (ripidolit, piknoxlorit, diabantin) vatemirli X. (psevdotyuringit, dafnit, brunsvigit)dan iborat. 2guruhga mansub X. — tyuringit, şamozit, delessit. Hamma X. monoklin yoki triklin singoniyada kristallanadi. Varaqvaraq, pöstloq, tangasimon, sferolit, oolit şaklida, yaşirin kristalli, yupqa varakçalari egiluvçan bölsa ham, qayişqoq emas; bir-biridan termik analiz orqali farklanadi. Asosan, yaşil, şuningdek oq, sariq, puşti, qizilbinafşa rang, qönğirqora xillari bor. Qattiqligi 2—3, ziçligi 2,6—3,3 g/sm3. X. tabiatda keng tarqalgan. Asosan, past trali gidrotermal jarayonlar ta'sirida, tarkibida alyuminiy, magniy va temirli silikatlar köp bölgan jinslarning özgarişidan hosil böladi. Ortoxloritlar qoğoz sanoatida işlatiladi. Kattakatta qatlam tarzida topilgan leptoxloritlar temir rudasi sifatida sanoat ahamiyatiga ega.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХЛОРИТЛАР (юн. chloros — яшил) — минералларнинг кенг тарқалган гуруҳи, магний ва темирнинг метаалюмосиликатлари. Кимёвий таркиби ўзгарувчан (Mg, Fe2+)[AlSi3O|0(OH)2]. 3(Mg, Fe)(OH2). Таркибидаги Ғе2+ Ғе3+ нинг ўзаро нисбати бўйича X. о р т о хлоритлар валептохлоритларга бўлинади. Si ва Ғе2++Ғе3+ нинг микдорига кўра X. 2 гуруҳга ажратилади. 1гуруҳ магнезиал X. (корундфиллит, шерйданит, клинохлор, пеннин, талькхлорит), магнезиал — темирли X. (рипидолит, пикнохлорит, диабантин) ватемирли X. (псевдотюрингит, дафнит, брунсвигит)дан иборат. 2гуруҳга мансуб X. — тюрингит, шамозит, делессит. Ҳамма X. моноклин ёки триклин сингонияда кристалланади. Варақварақ, пўстлоқ, тангасимон, сферолит, оолит шаклида, яширин кристалли, юпқа варакчалари эгилувчан бўлса ҳам, қайишқоқ эмас; бир-биридан термик анализ орқали фаркланади. Асосан, яшил, шунингдек оқ, сариқ, пушти, қизилбинафша ранг, қўнғирқора хиллари бор. Қаттиқлиги 2—3, зичлиги 2,6—3,3 г/см3. X. табиатда кенг тарқалган. Асосан, паст трали гидротермал жараёнлар таъсирида, таркибида алюминий, магний ва темирли силикатлар кўп бўлган жинсларнинг ўзгаришидан ҳосил бўлади. Ортохлоритлар қоғоз саноатида ишлатилади. Каттакатта қатлам тарзида топилган лептохлоритлар темир рудаси сифатида саноат аҳамиятига эга.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.