Xoanalar
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 158-b. — ziyouz.com
Xoanalar (yun. choane — voronka, voronkasimon teşik) — içki burun teşigi. X. ayrim baliklar va quruqlikda yaşovçi hayvonlar uçun xos. Panja qanotli va ikki xil nafas oluvçi baliqlar, suvda va kuruklikda yaşovçilar hamda köpçilik sudralib yuruvçilarning burun böşliği birlamçi X. orqali oğiz böşliğiga oçiladi. Toşbaqalar, ayrim quşlar, ayniqsa, timsohlar va sut emizuvçilarda qattiq tanglay paydo bölişi tufayli burun böşliğining keyingi qismi çözilib, halqumning yuqori qismiga oçiladigan ikkilamçi X. (böğiz)ni hosil qiladi. Hosil bölgan nafas nayi ogiz böşliğida ovqat bölganida ham nafas olişga imkon beradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХОАНАЛАР (юн. choane — воронка, воронкасимон тешик) — ички бурун тешиги. X. айрим баликлар ва қуруқликда яшовчи ҳайвонлар учун хос. Панжа қанотли ва икки хил нафас олувчи балиқлар, сувда ва курукликда яшовчилар ҳамда кўпчилик судралиб юрувчиларнинг бурун бўшлиғи бирламчи X. орқали оғиз бўшлиғига очилади. Тошбақалар, айрим қушлар, айниқса, тимсоҳлар ва сут эмизувчиларда қаттиқ танглай пайдо бўлиши туфайли бурун бўшлиғининг кейинги қисми чўзилиб, ҳалқумнинг юқори қисмига очиладиган иккиламчи X. (бўғиз)ни ҳосил қилади. Ҳосил бўлган нафас найи огиз бўшлиғида овқат бўлганида ҳам нафас олишга имкон беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.