Xoja Ahror majmuasi
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 163–164-b. — ziyouz.com
Xoja Ahror majmuasi - Samarqand atrofidagi me'moriy yodgorlik (15—20-a.lar); Samarqand tumanidagi Uluğbek qişloği hududida. Xoja Axror qabri yaqinida turli davrlarda bunyod etilgan Nodir Devonbegi madrasasi, ikki ayvon, masjid, minora hamda hovuzli hovlidan iborat majmua. Majmuaning markazi 8 yoqli hovuz, uning jan.da Xoja Axrorning oq marmarli qabrtoşi bor, qabrtoşiga arab yozuvida husnixat bilan marsiya yozilgan. Şim.da Nodir Devonbegi madrasasi, törtburçak hovlining atrofida hujralar joylaşgan; hovlining ğarbida ayvon bor, bezaklari 17-a.ga xos, marmar kursili ustunlar boşasi muqarnasli, şifti 3 qismga bölinib, yulduzsimon şakldagi hovuzaklar işlangan. Ikkinçi murabba tarxli ayvonning şarqiy tomoni oçiq, qolgan uç tomoni kalin devor bilan öralgan, devorlariga çuqur ravoqlar işlangan; yon tomonidan masjidga kiriladi. Masjid sinçli bino bölib, töğri törtburçak tarxli, yoğoç ustuntösinli, şifti vassali, nafis naqşlar bilan serhaşam bezatilgan. Masjid izorasiga koşinkori naqşlar işlangan, mexrob va ravoklari muqarnaslar bilan töldirilgan, yuqoridagi hoşiya qatorlar qirma usulida bajarilgan. Hujralar hovlining şim.da joylaşgan, sodda, bezaksiz. Hovuz yonida tagi 6 qirrali minora qad kötargan. Ta'mir vaqtida tomi tunuka bilan yopilgan. Ta'mirlaşda usta Sa'dulla (1909), gançkor usta T. Ismoilov (1921), duradgor usta Hafiz va b. qatnaşgan.
Ad.: Zaxidov P., Samarkandskaya şkola zodçix, T., 1965.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХОЖА АҲРОР МАЖМУАСИ - Самарқанд атрофидаги меъморий ёдгорлик (15—20-а.лар); Самарқанд туманидаги Улуғбек қишлоғи ҳудудида. Хожа Ахрор қабри яқинида турли даврларда бунёд этилган Нодир Девонбеги мадрасаси, икки айвон, масжид, минора ҳамда ҳовузли ҳовлидан иборат мажмуа. Мажмуанинг маркази 8 ёқли ҳовуз, унинг жан.да Хожа Ахрорнинг оқ мармарли қабртоши бор, қабртошига араб ёзувида ҳуснихат билан марсия ёзилган. Шим.да Нодир Девонбеги мадрасаси, тўртбурчак ҳовлининг атрофида ҳужралар жойлашган; ҳовлининг ғарбида айвон бор, безаклари 17-а.га хос, мармар курсили устунлар бошаси муқарнасли, шифти 3 қисмга бўлиниб, юлдузсимон шаклдаги ҳовузаклар ишланган. Иккинчи мурабба тархли айвоннинг шарқий томони очиқ, қолган уч томони калин девор билан ўралган, деворларига чуқур равоқлар ишланган; ён томонидан масжидга кирилади. Масжид синчли бино бўлиб, тўғри тўртбурчак тархли, ёғоч устунтўсинли, шифти вассали, нафис нақшлар билан серҳашам безатилган. Масжид изорасига кошинкори нақшлар ишланган, мехроб ва равоклари муқарнаслар билан тўлдирилган, юқоридаги ҳошия қаторлар қирма усулида бажарилган. Ҳужралар ҳовлининг шим.да жойлашган, содда, безаксиз. Ҳовуз ёнида таги 6 қиррали минора қад кўтарган. Таъмир вақтида томи тунука билан ёпилган. Таъмирлашда уста Саъдулла (1909), ганчкор уста Т. Исмоилов (1921), дурадгор уста Ҳафиз ва б. қатнашган.
Ад.: Захидов П., Самаркандская школа зодчих, Т., 1965.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.