Xöjaikon tuz koni
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 298-b. — ziyouz.com
Xöjaikon tuz koni - Surxon dare viloyatining Şerobod tumanidagi kon, 1942 y.da işga tuşirilgan. Kon yotiq sinklinal burmada joylaşgan, bunda tuz qatlamlari teskari qatlamlangan bölib, oq tuzlar yuqori, qizil tuzlar pastda joylaşgan. Kizil tuz katlamlarida kaliy tuzlarining 6 qavati ajralib turadi. Tuzlarning razvedka qilingan zaxirasi 46 mln.t, yiliga 150 ming t. dan karyerlardan qazib olinmoqda. X.t.k.da oş tuzi yirik donali, tarkibida 92,3— 99,7% NaCl mavjud. Kondagi oş tuzi qatlamining qalinligi 350—400 m ga yetadi. Rangi oq, sariq, puşti, qizil. Tuz qatlamlari 150—300 m qalinlikdagi qum, gil, qumtoş, ohaktoş kabi törtlamçi va quyi bör davrlariga mansub yotqizikdar bilan qoplangan. X.t.k. hozirgi kunda mamlakat ahamiyatiga molik sanoat korxonasidir. Yiliga 93 ming t oş tuzi qazib çiqarilmoqda. 1995 y. AQŞdan keltirilgan jihozlar bilan işlaydigan iste'mol tuzi i.ç. liniyasi işga tuşirilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХЎЖАИКОН ТУЗ КОНИ - Сурхон даре вилоятининг Шеробод туманидаги кон, 1942 й.да ишга туширилган. Кон ётиқ синклиналь бурмада жойлашган, бунда туз қатламлари тескари қатламланган бўлиб, оқ тузлар юқори, қизил тузлар пастда жойлашган. Кизил туз катламларида калий тузларининг 6 қавати ажралиб туради. Тузларнинг разведка қилинган захираси 46 млн.т, йилига 150 минг т. дан карьерлардан қазиб олинмоқда. Х.т.к.да ош тузи йирик донали, таркибида 92,3— 99,7% NaCl мавжуд. Кондаги ош тузи қатламининг қалинлиги 350—400 м га етади. Ранги оқ, сариқ, пушти, қизил. Туз қатламлари 150—300 м қалинликдаги қум, гил, қумтош, оҳактош каби тўртламчи ва қуйи бўр даврларига мансуб ётқизикдар билан қопланган. Х.т.к. ҳозирги кунда мамлакат аҳамиятига молик саноат корхонасидир. Йилига 93 минг т ош тузи қазиб чиқарилмоқда. 1995 й. АҚШдан келтирилган жиҳозлар билан ишлайдиган истеъмол тузи и.ч. линияси ишга туширилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.