Xöjandiy
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 305–306-b. — ziyouz.com
Xöjandiy (14-a.ning 2-yarmi Xöjand — 15-a. boşlari) — şoir, dunyoviy adabiyot vakillaridan biri. X. haqida biografik ma'lumotlar saklanmagan. Bizgaça uning «Latofatnoma» asari yetib kelgan. Asar Xorazmiyşşt «Muhabbatnoma»siga nazira tarzida yozilgan. Doston önta noma (maktuba)dan iborat. Asarda sevgi tarannum etilib, visol iştiyoqi va hijron iztiroblari tasvirlangan.
Tilar bölsang jahon içra amorat.
Faqirlar könglini qilgin imorat
kabi misralarida insonparvarlik ğoyalari ilgari surilgan. «Latofatnoma» 15-a. boşlarida özbek şe'riyatiga xos detallar va badiiy an'analar (ayniqsa, tajnis)ga boy, tili ommabop. Forsça, arabça sözlar kam. Unda fikriy aniqlik va hissiy jöşqinlik mujassam. Asar Oltin Örda xonligida yaratilgan turkiy tildagi nodir adabiy asar bölib, özbek adabiyotida nomanavislik janriga muhim hissa bölib qöşilgan.
Ad.: Özbek adabiyoti, 1j., T., 1959.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХЎЖАНДИЙ (14-а.нинг 2-ярми Хўжанд — 15-а. бошлари) — шоир, дунёвий адабиёт вакилларидан бири. X. ҳақида биографик маълумотлар сакланмаган. Бизгача унинг «Латофатнома» асари етиб келган. Асар Хоразмийшшт «Муҳаббатнома»сига назира тарзида ёзилган. Достон ўнта нома (мактуба)дан иборат. Асарда севги тараннум этилиб, висол иштиёқи ва ҳижрон изтироблари тасвирланган.
Тилар бўлсанг жаҳон ичра аморат.
Фақирлар кўнглини қилгин иморат
каби мисраларида инсонпарварлик ғоялари илгари сурилган. «Латофатнома» 15-а. бошларида ўзбек шеъриятига хос деталлар ва бадиий анъаналар (айниқса, тажнис)га бой, тили оммабоп. Форсча, арабча сўзлар кам. Унда фикрий аниқлик ва ҳиссий жўшқинлик мужассам. Асар Олтин Ўрда хонлигида яратилган туркий тилдаги нодир адабий асар бўлиб, ўзбек адабиётида номанавислик жанрига муҳим ҳисса бўлиб қўшилган.
Ад.: Ўзбек адабиёти, 1ж., Т., 1959.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.