Xöjapiryox toği
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 308-b. — ziyouz.com
Xöjapiryox toği - Boysun tiz masining şarqiy tarmoqlaridan biri. Qaşqadaryo va Surxondaryo viloyatlari çegarasida, Töpolondaryoning öng sohilida joylaşgan. Deyarli kenglik böylab 30 km ga çözilgan. Bal. 3500— 4000 m, eng baland joyi 4425 m (Xöjapiryox çöqkisi). Suvayirğiç qismining ba'zi joylari tekis, köp qismi qoyalardan iborat. Şim., şarqiy va jan. yon bağirlari Töpolondaryo va uning irmoqlari bilan ziç va çuqur kesilgan (ularning köpçiligi dara şakliga ega). Qad. muzlik relyef şakllari (troglar, morena uyumlari) hamda kiçik hoz. zamon muzliklari va doimiy qor qoplamlari uçraydi. Yiliga 700—800 mm yoğin tuşadi. Tipik qönğir, oç qönğir ötloq daşt baland toğ tuproqlari tarqalgan. Öt ösimliklar ösadi, arçazorlar bor. X.t. yaylov sifatida foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХЎЖАПИРЁХ ТОҒИ - Бойсун тиз масининг шарқий тармоқларидан бири. Қашқадарё ва Сурхондарё вилоятлари чегарасида, Тўполондарёнинг ўнг соҳилида жойлашган. Деярли кенглик бўйлаб 30 км га чўзилган. Бал. 3500— 4000 м, энг баланд жойи 4425 м (Хўжапирёх чўқкиси). Сувайирғич қисмининг баъзи жойлари текис, кўп қисми қоялардан иборат. Шим., шарқий ва жан. ён бағирлари Тўполондарё ва унинг ирмоқлари билан зич ва чуқур кесилган (уларнинг кўпчилиги дара шаклига эга). Қад. музлик рельеф шакллари (троглар, морена уюмлари) ҳамда кичик ҳоз. замон музликлари ва доимий қор қопламлари учрайди. Йилига 700—800 мм ёғин тушади. Типик қўнғир, оч қўнғир ўтлоқ дашт баланд тоғ тупроқлари тарқалган. Ўт ўсимликлар ўсади, арчазорлар бор. Х.т. яйлов сифатида фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.