«Xoldorxon»
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 172-b. — ziyouz.com
«Xoldorxon» — «Göröğli» turkumidagi dostonlardan eng yirigi. Şe'riy qismining özi 11 ming misraga yaqin. Ergaş Jumanbulbul uiadan yozib olingan (1927) va naşr etilgan (1972). Dostonda Qrim xoni Xoldorxonning Göröğliga ğarazi, Göröğlining Qrimga borişi va jangu jadallardan keyin Xoldorxon bilan yaraşişi, Göröğlining toğasi Ahmad Sardorning Çambil elini talaşi kabi voqealar tasvirlangan. Asarda öz yurtini taşqi va içki duşmanlardan mardlarça himoya qilgan xalq qahramonlari — Göröğli va uning 40 yigiti (Avaz, Beksara, Asqar, Berdiyor, Hasan Kölbar, Hasan Çopson kabi bahodirlar) şijoati, Yunus pari boşçiligidagi Çambil ayollari jasorati kuylanadi. Doston voqeahodisalar kölamining kengligi, tasvirning boyligi, nasr qismining san'atkorona işlanganligi jihatidan öziga xos roman darajasiga kötarilgan.
Ad.: Bulbul taronalari, 4j. T., 1972.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
«ХОЛДОРХОН» — «Гўрўғли» туркумидаги достонлардан энг йириги. Шеърий қисмининг ўзи 11 минг мисрага яқин. Эргаш Жуманбулбул уиадан ёзиб олинган (1927) ва нашр этилган (1972). Достонда Қрим хони Холдорхоннинг Гўрўғлига ғарази, Гўрўғлининг Қримга бориши ва жангу жадаллардан кейин Холдорхон билан ярашиши, Гўрўғлининг тоғаси Аҳмад Сардорнинг Чамбил элини талаши каби воқеалар тасвирланган. Асарда ўз юртини ташқи ва ички душманлардан мардларча ҳимоя қилган халқ қаҳрамонлари — Гўрўғли ва унинг 40 йигити (Аваз, Бексара, Асқар, Бердиёр, Ҳасан Кўлбар, Ҳасан Чопсон каби баҳодирлар) шижоати, Юнус пари бошчилигидаги Чамбил аёллари жасорати куйланади. Достон воқеаҳодисалар кўламининг кенглиги, тасвирнинг бойлиги, наср қисмининг санъаткорона ишланганлиги жиҳатидан ўзига хос роман даражасига кўтарилган.
Ад.: Булбул тароналари, 4ж. Т., 1972.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.