Xolesterin
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 172-b. — ziyouz.com
Xolesterin XOLESTERIN, xolesterol —sterinlar guruhiga mansub modda. Birinçi marta öt toşidan ajratib olingan. Suvda erimaydi, organik erituvçilarda yaxşi eriydi, rangsiz kristall. X. barça tirik organizmlarda uçraydi; X.ning köp qismi nerv hamda yoğ töqimalarida, tuxum va sperma hujayralarida, jigarda (X. biosintez qilinadi), buyrak usti bezlarida, va b.da böladi. Qon plazmasida X. yuqori yoğ kislotalari (olein kislota) bilan birga murakkab efir holida uçraydi. Organizmda X. buyrak usti bezlari gormonlari, öt kislotalar, D vitamini va b. almaşinuvida qatnaşadi. Odam qonida örtaça 150—200 mg% X. böladi. Köproq yoğli ovqat iste'mol qiladigan kişilarda X. miqsori köpayadi, bu öt toşlari hosil bölişiga, qon tomirlari devorida X. töplanişiga va moddalar almaşinuvining buzilişi va b.ga olib keladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХОЛЕСТЕРИН, холестерол —стеринлар гуруҳига мансуб модда. Биринчи марта ўт тошидан ажратиб олинган. Сувда эримайди, органик эритувчиларда яхши эрийди, рангсиз кристалл. X. барча тирик организмларда учрайди; Х.нинг кўп қисми нерв ҳамда ёғ тўқималарида, тухум ва сперма ҳужайраларида, жигарда (X. биосинтез қилинади), буйрак усти безларида, ва б.да бўлади. Қон плазмасида X. юқори ёғ кислоталари (олеин кислота) билан бирга мураккаб эфир ҳолида учрайди. Организмда X. буйрак усти безлари гормонлари, ўт кислоталар, Д витамини ва б. алмашинувида қатнашади. Одам қонида ўртача 150—200 мг% X. бўлади. Кўпроқ ёғли овқат истеъмол қиладиган кишиларда X. миқцори кўпаяди, бу ўт тошлари ҳосил бўлишига, қон томирлари деворида X. тўпланишига ва моддалар алмашинувининг бузилиши ва б.га олиб келади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.