Xondam kanali
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 184-b. — ziyouz.com
Xondam kanali - Toşkent viloyatidagi yirik va murakkab gidrotexnika inşooti, 1928—32 yillarda qurilgan. Çapqirğoq Qorasuv kanalining 3 km dan suv oliş inşooti yordamida suv oladi. Dastlabki uz. 49 km. 1970 y.dan keyin amalga oşirilgan rekonstruksiya natijasida qayta qazildi, uning uz. 77,5 km ga yetkazildi, kanal kengaytirildi, trassasi uzaytirildi va boş qismidagi hisobiy suv sarfi 23 m3/sek. ni taşkil etdi. Kanal trassasi murakkab relyefni toğ oldi tekisliklardan ötgani bois uning köp kismi qazma (çuq. 25 m gaça) va kötarma (bal. 30 m gaça) özandan iborat. Kanal tubining kengligi 2—4 m, devorlarining qiyaligi 1,75 m ga teng. Kanal özaniga filtratsiyaga qarşi 15 sm qalinlikdagi beton töşama yotqizilgan. Uning öng qirğoğida 7 m enlikda inspeksiya yöli qurilgan. Kanalda köp sonli gidrotexnika inşootlari barpo etilgan: uning 28 km da 15 m balandlikdagi şarşara, Parkentsoy, Qizilsoy, Samsaraksoylar bilan kesişgan joylarda dyukerlar qurilgan, 10 ga yaqin yirik köpriklar, 5 ta yirik suv çiqargiç, 2 ta suv tösgiç, 4 ta suv taşlagiç barpo etilgan. Trassaning oxiri Xöjabaland kanali b,n tutaştirilgan. Kanal öng qirğoğidagi 15 ming gektarga yaqin ekinzorni suğoriş imkoniyatiga ega.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХОНДАМ КАНАЛИ - Тошкент вилоятидаги йирик ва мураккаб гидротехника иншооти, 1928—32 йилларда қурилган. Чапқирғоқ Қорасув каналининг 3 км дан сув олиш иншооти ёрдамида сув олади. Дастлабки уз. 49 км. 1970 й.дан кейин амалга оширилган реконструкция натижасида қайта қазилди, унинг уз. 77,5 км га етказилди, канал кенгайтирилди, трассаси узайтирилди ва бош қисмидаги ҳисобий сув сарфи 23 м3/сек. ни ташкил этди. Канал трассаси мураккаб рельефни тоғ олди текисликлардан ўтгани боис унинг кўп кисми қазма (чуқ. 25 м гача) ва кўтарма (бал. 30 м гача) ўзандан иборат. Канал тубининг кенглиги 2—4 м, деворларининг қиялиги 1,75 м га тенг. Канал ўзанига фильтрацияга қарши 15 см қалинликдаги бетон тўшама ётқизилган. Унинг ўнг қирғоғида 7 м энликда инспекция йўли қурилган. Каналда кўп сонли гидротехника иншоотлари барпо этилган: унинг 28 км да 15 м баландликдаги шаршара, Паркентсой, Қизилсой, Самсараксойлар билан кесишган жойларда дюкерлар қурилган, 10 га яқин йирик кўприклар, 5 та йирик сув чиқаргич, 2 та сув тўсгич, 4 та сув ташлагич барпо этилган. Трассанинг охири Хўжабаланд канали б,н туташтирилган. Канал ўнг қирғоғидаги 15 минг гектарга яқин экинзорни суғориш имкониятига эга.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.