Xongxa
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 184-b. — ziyouz.com
Xongxa XONGXA, Songkoy (xitoyça Yuanszyan), Qizil dare — Xitoy va Vyetnamdagi dare. Uz. 1183 km, havzasining mayd. 158 ming km2. Yunnan toğligidan boşlanib, asosan, toğlardan oqadi. Quyi oqimida Bakbo tekisligidan okib, Bakbo (Tonkiy) qöltiğiga delta hosil qilib quyiladi. Örtaça suv sarfi 3800 m3/ sek. Suv rejimi mussonli, yozda toşadi. Toşqinlarning oldini oliş maqsadida qirğoklari dambalar bilan tösilgan. Suvidan suğorişda keng foydalaniladi. Yozda dengiz kemalari Xanoy ş.gaça (quyiliş yeridan 175 km) bora oladi. Daryo suvida juda köp qizil rangdagi oqiziqlar oqib keladi (daryo nomi şundan). X. böyida Xekou, Laokay, Yenbay, Xanoy va b. şaharlar, deltasida Xayfon dengiz porti joylaşgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХОНГХА, Сонгкой (хитойча Юаньцзян), Қизил даре — Хитой ва Вьетнамдаги даре. Уз. 1183 км, ҳавзасининг майд. 158 минг км2. Юньнан тоғлигидан бошланиб, асосан, тоғлардан оқади. Қуйи оқимида Бакбо текислигидан окиб, Бакбо (Тонкий) қўлтиғига дельта ҳосил қилиб қуйилади. Ўртача сув сарфи 3800 м3/ сек. Сув режими муссонли, ёзда тошади. Тошқинларнинг олдини олиш мақсадида қирғоклари дамбалар билан тўсилган. Сувидан суғоришда кенг фойдаланилади. Ёзда денгиз кемалари Ханой ш.гача (қуйилиш еридан 175 км) бора олади. Дарё сувида жуда кўп қизил рангдаги оқизиқлар оқиб келади (дарё номи шундан). X. бўйида Хэкоу, Лаокай, Йенбай, Ханой ва б. шаҳарлар, дельтасида Хайфон денгиз порти жойлашган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.