Xonsyu
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 188-b. — ziyouz.com
Xonsyu XONSYU, Xondo — Yaponiya arxipelagidagi eng katta orol, Yapon dengizi bilan Tinç okean oraliğida. Mayd. 230,4 ming km2 (atrofidagi orollar bilan birga 231 ming km2), uz. 1400 km dan ziyod. Orolda mamlakat axrlisining taxm. 80% yaşaydi. Relyefi, asosan, toğli. Orolning markaziy kismini yirik toğ tizmalari (Ou, Xida, Kiso, Akaisi) egallagan. Vulkan köp, Fudziyama vulkani Yaponiyadagi eng baland çöqqi (3776 m). Teztez kuçli zilzila bölib turadi. Sohil qismi kambar tekislik. Oltingugurt, qörğoşin, pyx, neft, gaz konlari bor. Iklimi mussonli, okean iklimi, şim.da mö'tadil, jan.da subtropik. Kuzda tayfunlar böladi. Daryolari qisqa, serostona, gidroenergiya zaxirasiga boy. Eng katta köli — Biva. Toğlar keng bargli örmonlar bilan krplangan, jan. da subtropik doim yaşil va igna bargli örmonlar bor. Milliy boğlar taşkil etilgan. X. — Yaponiyaning iqgisodiy jihatdan eng rivojlangan hududi. Tekisliklarda aholi ziç, dehqonçilik rivojlangan. Yirik şaharlari: Tokio, Osaka, Nagoya, Kioto, Yokoxama, Kobe. Xöjaligi haqida Yaponiya maqolasiga q.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХОНСЮ, Хондо — Япония архипелагидаги энг катта орол, Япон денгизи билан Тинч океан оралиғида. Майд. 230,4 минг км2 (атрофидаги ороллар билан бирга 231 минг км2), уз. 1400 км дан зиёд. Оролда мамлакат ахрлисининг тахм. 80% яшайди. Рельефи, асосан, тоғли. Оролнинг марказий кисмини йирик тоғ тизмалари (Оу, Хида, Кисо, Акаиси) эгаллаган. Вулкан кўп, Фудзияма вулкани Япониядаги энг баланд чўққи (3776 м). Тезтез кучли зилзила бўлиб туради. Соҳил қисми камбар текислик. Олтингугурт, қўрғошин, pyx, нефть, газ конлари бор. Иклими муссонли, океан иклими, шим.да мўътадил, жан.да субтропик. Кузда тайфунлар бўлади. Дарёлари қисқа, серостона, гидроэнергия захирасига бой. Энг катта кўли — Бива. Тоғлар кенг баргли ўрмонлар билан крпланган, жан. да субтропик доим яшил ва игна баргли ўрмонлар бор. Миллий боғлар ташкил этилган. X. — Япониянинг иқгисодий жиҳатдан энг ривожланган ҳудуди. Текисликларда аҳоли зич, деҳқончилик ривожланган. Йирик шаҳарлари: Токио, Осака, Нагоя, Киото, Йокохама, Кобе. Хўжалиги ҳақида Япония мақоласига қ.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.