Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Xrizantema

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 247–248-b. — ziyouz.com

    Xrizantema (Chrysanthenum) murakkabguldoşlar oilasiga mansub, bir va köp yillik öt usimliklar turkumi; manzarali ekin. Vatani—Yevropa. 200 ga yaqin turi Hindiston va Afrikada tarqalgan. Hind X.si (C.indicum) Ğarbiy Yevropa, Yaponiya, AQŞ, Rossiya va b. mamlakatlar sanoat gulçiligida muhim ahamiyatga ega. X.ning mayda gulli va yirik gulli navlari issikxonalarda ustiriladi.

    Mayda gulli X.ning bal. 50—60 sm, yon şoxlar soni kup, har bir şox gul bilan tugaydi. Gullari oq, qizil, oç binafşa va h.k. Yirik guli X.ning bal. 50—70 sm, 1 yoki 2 şoxli, gullari yirik, murakkab tupgulli, diametri 6—8 sm. Yirik gulli X. aksariyat uy şaroitida ustiriladi. X. töpgulining çiroyliligi, uzoq muddat gullay olişi tufayli uning bir yillik turlari gulçilikda ekiladi. X. uruğidan va 8—10 sm uzunlikdagi kalamçasidan köpaytiriladi. May oyida tup oraligi 40—60 sm qoldirib ekiladi. Iyun oyida yon şoxlar çilpib şakl beriladi. Okt.noyab.da gullaydi. Özbekistonda X.ning Özbekiston tuyonasi, Toşkent tuyonasi va b. navlari çiqarilgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ХРИЗАНТЕМА (Chrysanthenum) мураккабгулдошлар оиласига мансуб, бир ва кўп йиллик ўт усимликлар туркуми; манзарали экин. Ватани—Европа. 200 га яқин тури Ҳиндистон ва Африкада тарқалган. Ҳинд Х.си (C.indicum) Ғарбий Европа, Япония, АҚШ, Россия ва б. мамлакатлар саноат гулчилигида муҳим аҳамиятга эга. Х.нинг майда гулли ва йирик гулли навлари иссикхоналарда устирилади.

    Майда гулли Х.нинг бал. 50—60 см, ён шохлар сони куп, ҳар бир шох гул билан тугайди. Гуллари оқ, қизил, оч бинафша ва ҳ.к. Йирик гули Х.нинг бал. 50—70 см, 1 ёки 2 шохли, гуллари йирик, мураккаб тупгулли, диаметри 6—8 см. Йирик гулли X. аксарият уй шароитида устирилади. X. тўпгулининг чиройлилиги, узоқ муддат гуллай олиши туфайли унинг бир йиллик турлари гулчиликда экилади. X. уруғидан ва 8—10 см узунликдаги каламчасидан кўпайтирилади. Май ойида туп оралиги 40—60 см қолдириб экилади. Июнь ойида ён шохлар чилпиб шакл берилади. Окт.нояб.да гуллайди. Ўзбекистонда Х.нинг Ўзбекистон туёнаси, Тошкент туёнаси ва б. навлари чиқарилган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.