Xrizolit
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 248–249-b. — ziyouz.com
Xrizolit XRIZOLIT, peridot (yun. chrysos — oltin va lithos — toş) — mineral, oliviyuşt şaffof, oltin tusli, yaşil rangli nafis turi. Tarkibidagi rangiga ta'sir qiluvçi FeO 8— 15% dan kam emas. X. prizma şaklidagi kristallar hosil qiladi. Murt. Kislotalarda yaxşi eriydi. Oson sayqallanadi. Kam uçraydi, asosan, kimberlitlar, işqorli olivinli bazaltlar, serpentinlangan peridotitlar, ultraasosli işqorli jinslarda hamda soçmalarda uçraydi. Kizil dengizdagi Zeberged o.da eng maşhur yirik kristallari topilgan. X. AQŞ, Myanma, JAR, RF (Saxa)da ham mavjud. Kddimda zargarlik işlarida X. nomi boşqa yaşil rangli qimmatbaho toşlar: demantoid (granatning turi), oltinyaşil rangli topaz, xrizoberill, vezuvianlarga ham qöllanilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХРИЗОЛИТ, перидот (юн. chrysos — олтин ва lithos — тош) — минерал, оливиюшт шаффоф, олтин тусли, яшил рангли нафис тури. Таркибидаги рангига таъсир қилувчи FeO 8— 15% дан кам эмас. X. призма шаклидаги кристаллар ҳосил қилади. Мурт. Кислоталарда яхши эрийди. Осон сайқалланади. Кам учрайди, асосан, кимберлитлар, ишқорли оливинли базальтлар, серпентинланган перидотитлар, ультраасосли ишқорли жинсларда ҳамда сочмаларда учрайди. Кизил денгиздаги Зебергед о.да энг машҳур йирик кристаллари топилган. X. АҚШ, Мьянма, ЖАР, РФ (Саха)да ҳам мавжуд. Кддимда заргарлик ишларида X. номи бошқа яшил рангли қимматбаҳо тошлар: демантоид (гранатнинг тури), олтиняшил рангли топаз, хризоберилл, везувианларга ҳам қўлланилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.