Xubey
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 261-b. — ziyouz.com
Xubey — Xitoyning markaziy qismidagi provinsiya. Yanszi daryosi örta oqimining har ikki sohilida, Duntinxu kölining şim.da joylaşgan. Mayd. 187,5 ming km2. Aholisi 59 mln. kişi (1999). Ma'muriy markazi — Uxan ş. Relyefi — tekislik. Iklimi subtropik, mussonli. Köl köp. Temir rudasi, toşkömir, marganets konlari bor. Maşinasozlik, töqimaçilik, oziq-ovqat, qoğoz, sement, keramika, qora metallurgiya korxonalari mavjud. Q.x.ning yetakçi tarmoği — dehqonçilik. Haydaladigan yerlarning katta qismi suğoriladi. Yiliga 2 marta hosil olinadi. Asosiy ekini — şoli. Buğdoy, arpa, makkajöxori, tariq ham ekiladi. Texnika ekinlaridan paxta, rami, kunjut, yer yonğoq, raps, tamaki, şakarqamiş, çoy yetiştiriladi. Boğdorçilik (sitrus mevalar, olma, nok) rivojlangan. Örmon xöjaligi bilan şuğullaniladi. Koramol, çöçqa, parranda boqiladi. Baliq ovlanadi. Yanszi daryosida kema qatnaydi. Yirik şaharlari: Uxan, Xuanşi, Şaşi, Içan.
X. hududida qadimda man va i qabilalari yaşagan. Mil. av. 9—8-a.larda X.ga xitoylar köçib kela boşlagan. X. 1668 y.dan hozirgi çegarasiga ega.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХУБЭЙ — Хитойнинг марказий қисмидаги провинция. Янцзи дарёси ўрта оқимининг ҳар икки соҳилида, Дунтинху кўлининг шим.да жойлашган. Майд. 187,5 минг км2. Аҳолиси 59 млн. киши (1999). Маъмурий маркази — Ухань ш. Рельефи — текислик. Иклими субтропик, муссонли. Кўл кўп. Темир рудаси, тошкўмир, марганец конлари бор. Машинасозлик, тўқимачилик, озиқ-овқат, қоғоз, цемент, керамика, қора металлургия корхоналари мавжуд. Қ.х.нинг етакчи тармоғи — деҳқончилик. Ҳайдаладиган ерларнинг катта қисми суғорилади. Йилига 2 марта ҳосил олинади. Асосий экини — шоли. Буғдой, арпа, маккажўхори, тариқ ҳам экилади. Техника экинларидан пахта, рами, кунжут, ер ёнғоқ, рапс, тамаки, шакарқамиш, чой етиштирилади. Боғдорчилик (цитрус мевалар, олма, нок) ривожланган. Ўрмон хўжалиги билан шуғулланилади. Корамол, чўчқа, парранда боқилади. Балиқ овланади. Янцзи дарёсида кема қатнайди. Йирик шаҳарлари: Ухань, Хуанши, Шаши, Ичан.
X. ҳудудида қадимда мань ва и қабилалари яшаган. Мил. ав. 9—8-а.ларда Х.га хитойлар кўчиб кела бошлаган. X. 1668 й.дан ҳозирги чегарасига эга.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.