Xudoyberdi Töxtaboyev
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 853–854-b. — ziyouz.com
Töxtaboyev Xudoyberdi (1932.17.12, Özbekiston tumani) — Özbekiston xalq yozuvçisi (1991). Özbekistonda xizmat körsatgan madaniyat xodimi (1982). Qöqon ped. bilim yurtini (1949), Örta Osiyo untini tugatgan (1955). Örta maktabda öqituvçi va direktor (1955— 58), «Toşkent haqiqati» gaz. da adabiy xodim, bölim mudiri (1958— 62), «Sovet Özbekistoni» (1962—70) gaz., «Guliston» jur. da (1970—72), «Yoş gvardiya» naşriyotida (1972) bölim mudiri va boş muharrir örinbosari (1974— 76), «Gulxan», «Yoş kuç» jur. larida boş muharrir (1977— 80), «Oltin meros» xalqaro xayriya jamğarmasi boşqaruvi raisi (1980—1998). Dastlab jurnalist sifatida tanilgan, felyetonlar yozgan. Badiiy ijod bn 20-a. 50-y.larida şuğullana boşlagan. Ilk hikoyalar töplami — «Şoşqaloq» (1961). «Felyetondan keyin» (1962), «Sir oçildi» (1963), «Sehrli qalpoqça» (1964) singari qissalari, «Muhabbat qöşiği» (1967), «Jonginam, şartingni ayt» (1969), «Konizar yulduzlari» (1978), «Omonboy bn Davronboy sarguzaşti» (1974) va b. asarlar muallifi. «Sariq devni minib» romani (1968) yozuvçiga katta şuhrat keltirgan. Şundan keyin «Sariq devning ölimi» (1973), «Beş bolali yigitça» (1976), «Qasoskorning oltin boşi» (1981), «Yillar va yöllar» (1983), «Şirin qovunlar mamlakati» (1986), «Mungli közlar» (1988), «Jannati odamlar» (1996) romanlari naşr etildi. T. asarlari yumorga boyligi, bolalar hayoti, ularning öziga xos tabiati, xususiyatlari, ruhiy keçinmalari nihoyatda jonli, qiziqarli va bolalarbop yösinda mahorat bn tasvirlanişi jihatidan ajralib turadi. T. özbek bolalar adabiyotini jahon miqyosiga olib çiqqan ijodkorlardan biridir. Asarlari dunyoning köpgina tillariga tarjima qilingan. Hamza nomidagi Özbekiston Davlat mukofoti laureati (1989).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЎХТАБОЕВ Худойберди (1932.17.12, Ўзбекистон тумани) — Ўзбекистон халқ ёзувчиси (1991). Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими (1982). Қўқон пед. билим юртини (1949), Ўрта Осиё унтини тугатган (1955). Ўрта мактабда ўқитувчи ва директор (1955— 58), «Тошкент ҳақиқати» газ. да адабий ходим, бўлим мудири (1958— 62), «Совет Ўзбекистони» (1962—70) газ., «Гулистон» жур. да (1970—72), «Ёш гвардия» нашриётида (1972) бўлим мудири ва бош муҳаррир ўринбосари (1974— 76), «Гулхан», «Ёш куч» жур. ларида бош муҳаррир (1977— 80), «Олтин мерос» халқаро хайрия жамғармаси бошқаруви раиси (1980—1998). Дастлаб журналист сифатида танилган, фельетонлар ёзган. Бадиий ижод бн 20-а. 50-й.ларида шуғуллана бошлаган. Илк ҳикоялар тўплами — «Шошқалоқ» (1961). «Фельетондан кейин» (1962), «Сир очилди» (1963), «Сеҳрли қалпоқча» (1964) сингари қиссалари, «Муҳаббат қўшиғи» (1967), «Жонгинам, шартингни айт» (1969), «Конизар юлдузлари» (1978), «Омонбой бн Давронбой саргузашти» (1974) ва б. асарлар муаллифи. «Сариқ девни миниб» романи (1968) ёзувчига катта шуҳрат келтирган. Шундан кейин «Сариқ девнинг ўлими» (1973), «Беш болали йигитча» (1976), «Қасоскорнинг олтин боши» (1981), «Йиллар ва йўллар» (1983), «Ширин қовунлар мамлакати» (1986), «Мунгли кўзлар» (1988), «Жаннати одамлар» (1996) романлари нашр этилди. Т. асарлари юморга бойлиги, болалар ҳаёти, уларнинг ўзига хос табиати, хусусиятлари, руҳий кечинмалари ниҳоятда жонли, қизиқарли ва болаларбоп йўсинда маҳорат бн тасвирланиши жиҳатидан ажралиб туради. Т. ўзбек болалар адабиётини жаҳон миқёсига олиб чиққан ижодкорлардан биридир. Асарлари дунёнинг кўпгина тилларига таржима қилинган. Ҳамза номидаги Ўзбекистон Давлат мукофоти лауреати (1989).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.