Xunan

Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 270-b. — ziyouz.com

Xunan — Xitoyning markaziy qismidagi provinsiya. Yanszi daryosi örta oqimi va Duntinxu köli havzasida. Mayd. 210 ming km2. Aholisi 65 mln. kişi (1999). Ma'muriy markazi — Çanşa ş.

Yer yuzasi ğarbiy va jan. kismida toğlar, markazi va şim.da tekisliklardan iborat. Iqlimi subtropik, mussonli iklim. Yillik yoğin 1100—2000 mm. Iktisodiyotining yetakçi tarmoği — q.x., xususan, dehkrnçilik. Asosiy ekini — şoli. Buğdoy, makkajöxori, arpa, batat, rami, raps, yer yonğoq, kunjut, tamaki, jut ekiladi. Çoy va tung daraxti östiriladi. Boğdorçilik, xususan, sitrus mevalar yetiştiriş rivojlangan. Yoğoç tayyorlanadi. Çorvaçilikda qoramol, çöçqa boqiladi. Daryolardan va Duntinxu kölidan baliq ovlanadi. X.da surma, qörğoşin, rux rudalari, volfram, marganets qazib çiqariladi. Syantanda elektrovoz, elektrotexnika uskunalari, stanoklar, Xanyanda kon uskunalari işlab çiqariladi. Oziq-ovqat, qoğoz, töqimaçilik sanoatlari rivojlangan. Yanszi daryosi va Duntinxu kölida kema qatnaydi. Yirik şaharlari: Çanşa, Syantan, Çjuçjou va b.

X. hududida qadimda man qabilalari yaşagan. 4-a.dan xitoylar köçib kela boşlagan. 1937—45 y.larda X. hududining katta qismi yaponlar qöl ostida böldi.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ХУНАНЬ — Хитойнинг марказий қисмидаги провинция. Янцзи дарёси ўрта оқими ва Дунтинху кўли ҳавзасида. Майд. 210 минг км2. Аҳолиси 65 млн. киши (1999). Маъмурий маркази — Чанша ш.

Ер юзаси ғарбий ва жан. кисмида тоғлар, маркази ва шим.да текисликлардан иборат. Иқлими субтропик, муссонли иклим. Йиллик ёғин 1100—2000 мм. Иктисодиётининг етакчи тармоғи — қ.х., хусусан, деҳкрнчилик. Асосий экини — шоли. Буғдой, маккажўхори, арпа, батат, рами, рапс, ер ёнғоқ, кунжут, тамаки, жут экилади. Чой ва тунг дарахти ўстирилади. Боғдорчилик, хусусан, цитрус мевалар етиштириш ривожланган. Ёғоч тайёрланади. Чорвачиликда қорамол, чўчқа боқилади. Дарёлардан ва Дунтинху кўлидан балиқ овланади. Х.да сурма, қўрғошин, рух рудалари, вольфрам, марганец қазиб чиқарилади. Сянтанда электровоз, электротехника ускуналари, станоклар, Ханьянда кон ускуналари ишлаб чиқарилади. Озиқ-овқат, қоғоз, тўқимачилик саноатлари ривожланган. Янцзи дарёси ва Дунтинху кўлида кема қатнайди. Йирик шаҳарлари: Чанша, Сянтань, Чжучжоу ва б.

X. ҳудудида қадимда мань қабилалари яшаган. 4-а.дан хитойлар кўчиб кела бошлаган. 1937—45 й.ларда X. ҳудудининг катта қисми японлар қўл остида бўлди.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.