Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Xuruşlaş

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 273–274-b. — ziyouz.com

    Xuruşlaş XURUŞLAŞ, texnikada kattik materiallar (metall, krtişma, şişa va b.) sirtiga kimyoviy va elektrkimyoviy usullarda işlov beriş. Kimyoviy işlov kislotalar (sulfat kislota, nitrat kislota, ftorid kislota, xlorid kislota) ning suvdagi eritmasi, öyuvçi işqorlar va işqorli eritmalarda, elektrkimyoviy işlov esa şunday muhitlar hamda tuzli eritmalarda elektr toki ta'sirida amalga oşiriladi. X. uçun maxsus vannalarga eritma töldirilib, buyum ana şu eritmaga botiriladi, yo bölmasa, uzluksiz yoki davriy işlaydigan qurilmalarda eritmalar buyumga purkaladi. X. orqali metallar (qotişmalar) sirtidagi kuyundi (metall zaki) ketkaziladi, metall zagotovkalar zarur ölçam va şaklga keltiriladi, bosma sxema va klişelar sirtiga zarur qiyofa beriladi, mexanik işlovdan keyin qolgan ğadirbudurliklar tekislanadi, şişa sirti öziga xos xiraroq tusli va nakşli holga keltiriladi. Bundan taşqari, X. yordamida metallar va minerallar strukturasi aniqlanadi, metallardagi nuqsonlar topiladi. X.ning gazli, ultratovuşli va b. usullari ham bor.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ХУРУШЛАШ, техникада каттик материаллар (металл, кртишма, шиша ва б.) сиртига кимёвий ва электркимёвий усулларда ишлов бериш. Кимёвий ишлов кислоталар (сульфат кислота, нитрат кислота, фторид кислота, хлорид кислота) нинг сувдаги эритмаси, ўювчи ишқорлар ва ишқорли эритмаларда, электркимёвий ишлов эса шундай муҳитлар ҳамда тузли эритмаларда электр токи таъсирида амалга оширилади. X. учун махсус ванналарга эритма тўлдирилиб, буюм ана шу эритмага ботирилади, ё бўлмаса, узлуксиз ёки даврий ишлайдиган қурилмаларда эритмалар буюмга пуркалади. X. орқали металлар (қотишмалар) сиртидаги куюнди (металл заки) кетказилади, металл заготовкалар зарур ўлчам ва шаклга келтирилади, босма схема ва клишелар сиртига зарур қиёфа берилади, механик ишловдан кейин қолган ғадирбудурликлар текисланади, шиша сирти ўзига хос хирароқ тусли ва накшли ҳолга келтирилади. Бундан ташқари, X. ёрдамида металлар ва минераллар структураси аниқланади, металлардаги нуқсонлар топилади. Х.нинг газли, ультратовушли ва б. усуллари ҳам бор.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.