Yadro yoqilğisi
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 6–7-b. — ziyouz.com
Yadro yoqilğisi — yadro reaktorida böliniş yadro reaksiyalarini amalga oşiriş uçun foydalaniladigan modda. Yadrosi neytronlar ta'sirida bölinib, kuçli energiya ajratib çiqaradi. Tabiatda faqat bir Ya. yo. — uran (II) mavjud.
Ya. yo.ning issiqlik ajratiş xususiyati, mas, kömirnikidan bir neça mln. marta katta. Reaktorlarda Ya. yo. butunlay «yonib» ketmaydi. Şuning uçun reaktorlarning issiqdik ajratuvçi qobiqlari Ya. yo.ni regeneratsiya qiliş uçun qaita işlanadi. Ya. yo.np regeneratsiya qiliş radioaktivligi yuqori bölgan moddalarni qayta işlaş bilan boğliq bölgan murakkab jarayon. Ya. yo. çiqindilarini qayta işlaş va kömib yuboriş bilan boğliq işlar insoniyat oldidagi eng taşvişli va serçiqim yumuş hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЯДРО ЁҚИЛҒИСИ — ядро реакторида бўлиниш ядро реакцияларини амалга ошириш учун фойдаланиладиган модда. Ядроси нейтронлар таъсирида бўлиниб, кучли энергия ажратиб чиқаради. Табиатда фақат бир Я. ё. — уран (II) мавжуд.
Я. ё.нинг иссиқлик ажратиш хусусияти, мас, кўмирникидан бир неча млн. марта катта. Реакторларда Я. ё. бутунлай «ёниб» кетмайди. Шунинг учун реакторларнинг иссиқдик ажратувчи қобиқлари Я. ё.ни регенерация қилиш учун қаита ишланади. Я. ё.нп регенерация қилиш радиоактивлиги юқори бўлган моддаларни қайта ишлаш билан боғлиқ бўлган мураккаб жараён. Я. ё. чиқиндиларини қайта ишлаш ва кўмиб юбориш билан боғлиқ ишлар инсоният олдидаги энг ташвишли ва серчиқим юмуш ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.