Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Yadroça

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 15–16-b. — ziyouz.com

    Yadroça YADROÇA, nukleola — köpçilik eukariotlar hujayra yadrosi içidagi tiğiz tanaça. Ribosomolar hosil qiluvçi ribonukleoproteidlar (RNK)dan iborat. Odatda, yadroda bitta, ba'zan bir neça Ya. (mas, baliqlarning ösayotgan tuxumhujayralari yadrolarida) böladi. Ya. xromosomalarning ribosom r-nK kodlaydigan genlari joylaşgan lokusida şakllanadi. Ya. yadroça içi xromatini, r-nK fibrillari va granulalar zonalaridan iborat. Granulalar zonasi ribosomalarning katta va kiçik subbirliklarini hosil qiladigan rRNK molekulalariga ega. Preribosomal (ribosomalar hosil qiluvçi) fanulalar Ya.dan ajralib, sitoplazmaga çiqadi; sitoplazmada ulardan ribosomalar şakllanadi. Ya.ning fibrillalar zonasiga yoruğlik mikroskopda amorf qism, granulyar zonaga — nukleolonema (törsimon geterogen qism) sifatida qaraladi. mitozda köpinça Ya. yemirilib, mitoz tamom bölişi bilan yana şakllanadi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЯДРОЧА, нуклеола — кўпчилик эукариотлар ҳужайра ядроси ичидаги тиғиз танача. Рибосомолар ҳосил қилувчи рибонуклеопротеидлар (РНК)дан иборат. Одатда, ядрода битта, баъзан бир неча Я. (мас, балиқларнинг ўсаётган тухумҳужайралари ядроларида) бўлади. Я. хромосомаларнинг рибосом р-нК кодлайдиган генлари жойлашган локусида шаклланади. Я. ядроча ичи хроматини, р-нК фибриллари ва гранулалар зоналаридан иборат. Гранулалар зонаси рибосомаларнинг катта ва кичик суббирликларини ҳосил қиладиган рРНК молекулаларига эга. Прерибосомал (рибосомалар ҳосил қилувчи) фанулалар Я.дан ажралиб, цитоплазмага чиқади; цитоплазмада улардан рибосомалар шаклланади. Я.нинг фибриллалар зонасига ёруғлик микроскопда аморф қисм, грануляр зонага — нуклеолонема (тўрсимон гетероген қисм) сифатида қаралади. митозда кўпинча Я. емирилиб, митоз тамом бўлиши билан яна шаклланади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.