Yağnob tili
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 119-b. — ziyouz.com
Yağnob tili — eroniy tillarning şarqiy guruhiga mansub va Tojikistondagi Yağnob daryosi vodiysida tarqalgan til. Ya.t. qadimiy suğd tili lahjalaridan birining rivojlanişi natijasidir. Unda sözlaşuvçilar 2,5 ming kişiga yaqin. 2 ta asosiy (ğarbiy va şarqiy) va bir qança oraliq şevalarga ega. Ular örtasidagi tafovutlar asosan fonetika va qisman morfologiya, leksika sohalarida kuzatiladi.
Luğat tarkibi tojikça özlaşmalar va tojik tili orqali kirib kelayotgan boşqa millat sözlari bilan boyib bormoqda. Asl yağnob sözlari bilan özlaşmalarning özaro nisbati turli söz turqumlarida turliçadir. Mas, asl yağnob sözlari fe'l va olmoş turkumlarida köproq uçraydi. Yağnoblar öz hududlaridan taşqarida va tojiklar orasida faqat yağnob sözlaridan iborat maxfiy tildan foydalanadilar. Öz yozuviga ega emas, yozma til sifatida tojik tili qöllanadi.
Ad.Xromov A.L., Yagnobskiy yazmk, M., 1972.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЯҒНОБ ТИЛИ — эроний тилларнинг шарқий гуруҳига мансуб ва Тожикистондаги Яғноб дарёси водийсида тарқалган тил. Я.т. қадимий суғд тили лаҳжаларидан бирининг ривожланиши натижасидир. Унда сўзлашувчилар 2,5 минг кишига яқин. 2 та асосий (ғарбий ва шарқий) ва бир қанча оралиқ шеваларга эга. Улар ўртасидаги тафовутлар асосан фонетика ва қисман морфология, лексика соҳаларида кузатилади.
Луғат таркиби тожикча ўзлашмалар ва тожик тили орқали кириб келаётган бошқа миллат сўзлари билан бойиб бормоқда. Асл яғноб сўзлари билан ўзлашмаларнинг ўзаро нисбати турли сўз турқумларида турличадир. Мас, асл яғноб сўзлари феъл ва олмош туркумларида кўпроқ учрайди. Яғноблар ўз ҳудудларидан ташқарида ва тожиклар орасида фақат яғноб сўзларидан иборат махфий тилдан фойдаланадилар. Ўз ёзувига эга эмас, ёзма тил сифатида тожик тили қўлланади.
Ад.Хромов А.Л., Ягнобский язмк, М., 1972.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.