Yahyo

Yahyo — Qur'onda zikri kelgan payğambarlardan biri. Bibliyada Ioann Krestitel (çöqintiruvçi) nomi bilan ma'lum. Zakariyoning öğli. Ya. yoşligidan ibodatga berilgan, Tavrotdagi hukmlarga astoydil amal qilgan, nihoyatda halim va kamtar bölgan. Injildagi mifologiyaga köra, Ya. Isoning yaqin ötmişdoşi bölgan, Isoni çöqintirgan. Iso xudoning elçisi ekanini birinçi bölib oldindan aytgan, unga işongan va yordam bergan. Odamlarni Allohning yagonaligiga işonişga, yolğiz Ungagina ibodat qilişga da'vat etgan.

Ya.ning şahid bölişi haqida bir qança rivoyat bor. Şulardan birida aytilişiça, u nihoyatda kelişgan, çiroyli bölgan. Podşohning xotinlaridan biri uni yaxşi körib qolib, öz muhabbatini izhor etadi. Lekin Ya. ayollarga şahvoniy munosabatda bölmasligini aytib, malikaga heç qaçon eriga xiyonat etmaslikni nasihat qiladi. Ya.ning bu gapidan jahli çiqqan ayol özining siri oşkor bölib qolişidan qörqib podşohdan uni öldirişni talab etadi. Ya. mehrobda ibodat qilib turganida öldiriladi. Bu işga Parvardigorning qahri kelgan, podşohning butun xonadonini yer yutgan. Damaşqdagi umaviylar masjidida joylaşgan Ya. sağanasi musulmonlar ziyoratgohi sanaladi. Ya.ning tasviri rassomlik san'ati va haykaltaroşlikda keng tarqalgan.