Ya'juj va ma'juj

Ya'juj va ma'juj — iudaizm, xristianlik va islom dinlarida 2 yovvoyi xalqning nomi. Afsonalarda Ya. va M. lar uzun böyli, keng yağrinli, ba'zilarining quloği butun gavdasini qoplab turadigan, qiyomat kuni olamni bosib olib, hammayoqni xarob qiluvçi dahşatli va behisob xalq sifatida tasvirlangan. Qur'onda (18:94— 98) Zulqarnayn Ya. va M. lar yaşaydigan joyga borib, bu xalqlarning yer yuziga yoyilib ketmasligi uçun 2 toğ oraliğiga tösiq qurdirgani bayon etiladi. Şunga qaramay ular har keça tösiqni teşib ötişga harakat qilganlar, lekin Alloh azonda tösiqning teşilgan joyini qaytadan öz holiga keltirib qöygan. Şu sababli Ya. va M. lar tösiqni teşib öta olmaganlar. Islom rivoyatlariga köra, bu xalqlar qiyomat arafasida tösiqni teşib ötadi, yer yuziga yopirilib, barça katta daryo va köllarning suvini içib tugatadi, uçragan odamni yançib, yöq qilib yuboradi. Ya. va M. haqida bir qança hadislar ham kelgan. Ya. va M. haqidagi rivoyat Gog va Magog nomida yahudiyxristian diniy adabiyotida uçraydi.