Yakan
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 19-b. — ziyouz.com
Yakan — yakandoşlar oilasiga mansub köp yillik, ba'zan bir yillik öt ösimliklar turkumi. 250 turi ma'lum. Asosan, mö'tadil va sovuq mintaqalarda, tropik va subtropik zonaning baland toğliklarida tarqalgan. Özbekistonda Ya.ning çölbaqa Ya.i yoki qizğiş Ya., duragay Ya., egilgan Ya., yirik çangdonli Ya., böğimli yoki yaltiroq Ya. va jerar Ya.i yoki qizil Ya. kabi 16 turi mavjud. Böyi 10—90 sm gaça, barglari qinli, gullari qönğiroq yoki sarğişyaşil, ikki jinsli soyabonsimon töpgullarga yiğilgan. May — avg. oylarida gullab, sentyabr — oktyabr da uruğlaydi. Mevasi uç uruğli kösakça. Özbekistonning barça tumanlaridagi zax, sersoya yerlarda hamda begona öt sifatida şolizorlarda ösadi. Köpgina turlari çorva mollari uçun yaxşi ozuqa.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЯКАН — якандошлар оиласига мансуб кўп йиллик, баъзан бир йиллик ўт ўсимликлар туркуми. 250 тури маълум. Асосан, мўътадил ва совуқ минтақаларда, тропик ва субтропик зонанинг баланд тоғликларида тарқалган. Ўзбекистонда Я.нинг чўлбақа Я.и ёки қизғиш Я., дурагай Я., эгилган Я., йирик чангдонли Я., бўғимли ёки ялтироқ Я. ва жерар Я.и ёки қизил Я. каби 16 тури мавжуд. Бўйи 10—90 см гача, барглари қинли, гуллари қўнғироқ ёки сарғишяшил, икки жинсли соябонсимон тўпгулларга йиғилган. Май — авг. ойларида гуллаб, сентябр — октябр да уруғлайди. Меваси уч уруғли кўсакча. Ўзбекистоннинг барча туманларидаги зах, серсоя ерларда ҳамда бегона ўт сифатида шолизорларда ўсади. Кўпгина турлари чорва моллари учун яхши озуқа.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.