Yakkaboğ adiri
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 20–21-b. — ziyouz.com
Yakkaboğ adiri — Hisor tizmasining jan.ğarbiy tarmoqlaridan Xontaxta, Beşnav, Eşakmaydon, Osmontaroş toğlarining ğarbida (Qaşqadaryo viloyatida) joylaşgan adir. Ğarbiy çekkasi allyuvialprolyuvial tekislik bilan qöşilib ketgan. Adir jan.ğarbdan şim.şarqqa 50 km ga çözilgan. Şim. dan Oqsuv daryosi bilan çegaralangan. Balandligi ğarbdan şarqqa kötarila boradi va 1400 m dan ortadi. Tanxozdaryo va Qizildaryolarning irmoqlari, quruq soilar, jarliklar bilan ziç kesilgan. Suvayirğiç qismlari ba'zi joylarda tekislangan yuzalardan iborat. Tektonik jihatdan antiklinal struktura bölib, yangi tektonik harakatlar natijasida şakllangan. Paleogen, neogen va törtlamçi davr konglomeratlari, qumtoşlari, qum aralaş şağal toşlar va lyosslardan taşkil topgan. Iqlimi kontinental, yozi issiq, quruq. 400—500 mm dan ziyod yoğin tuşadi. Qor qoplamining qal. 5—7 sm ga yetadi. Böz tuproqlar tarqalgan, asosan, efemer va turli buta ösimliklari ösadi, asosan, yaylov sifatida foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЯККАБОҒ АДИРИ — Ҳисор тизмасининг жан.ғарбий тармоқларидан Хонтахта, Бешнав, Эшакмайдон, Осмонтарош тоғларининг ғарбида (Қашқадарё вилоятида) жойлашган адир. Ғарбий чеккаси аллювиалпролювиал текислик билан қўшилиб кетган. Адир жан.ғарбдан шим.шарққа 50 км га чўзилган. Шим. дан Оқсув дарёси билан чегараланган. Баландлиги ғарбдан шарққа кўтарила боради ва 1400 м дан ортади. Танхоздарё ва Қизилдарёларнинг ирмоқлари, қуруқ соилар, жарликлар билан зич кесилган. Сувайирғич қисмлари баъзи жойларда текисланган юзалардан иборат. Тектоник жиҳатдан антиклиналь структура бўлиб, янги тектоник ҳаракатлар натижасида шаклланган. Палеоген, неоген ва тўртламчи давр конгломератлари, қумтошлари, қум аралаш шағал тошлар ва лёсслардан ташкил топган. Иқлими континентал, ёзи иссиқ, қуруқ. 400—500 мм дан зиёд ёғин тушади. Қор қопламининг қал. 5—7 см га етади. Бўз тупроқлар тарқалган, асосан, эфемер ва турли бута ўсимликлари ўсади, асосан, яйлов сифатида фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.