Yakob Xendrik Vant-Goff
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 44-b. — ziyouz.com
Vant-Goff Yakob Xendrik VANT-GOFF (Van't Hofl ) Yakob Xendrik (1852.30.8, Rotterdam —1911.1.3, Berlin) — golland kimyogari, fizik kimyo va stereokimyo asosçilaridan biri. Peterburg FAning xorijiy muxbir a'zosi (1895 y.dan). Amsterdam (1878 y.dan) va Berlin (1896 y.dan) un-tlarining prof. 1874—75 y.larda uglerod atomining törttala valent kuçlari tetraedrning uçlariga yönalgan degan fikrni olğa surdi va organik birikmalarning molekulalarida atomlarning fazoviy joylaşuv nazariyasini birinçi bölib bayon etdi. V.-G. kimyoviy reaksiyalarning kinetikasi va termodinamikasi, suyultirilgan eritmalar nazariyasi sohasida yirik işlar qildi. 1885—87 y.larda gaz qonunlarini suyultirilgan eritmalarga tatbiq qiliş mumkinligini isbot etdi, eritmalardagi osmotik bosim qonunini ta'riflab berdi (1887), bu qonun V.-G. qonuni deb ataladi. V.-G. suv-tuz sistemalaridagi muvozanatni tadqiq etdi. Nobel mukofotining 1-laureata (1901).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВАНТ-ГОФФ (Van’t Hofl ) Якоб Хендрик (1852.30.8, Роттердам —1911.1.3, Берлин) — голланд кимёгари, физик кимё ва стереокимё асосчиларидан бири. Петербург ФАнинг хорижий мухбир аъзоси (1895 й.дан). Амстердам (1878 й.дан) ва Берлин (1896 й.дан) ун-тларининг проф. 1874—75 й.ларда углерод атомининг тўрттала валент кучлари тетраэдрнинг учларига йўналган деган фикрни олға сурди ва органик бирикмаларнинг молекулаларида атомларнинг фазовий жойлашув назариясини биринчи бўлиб баён этди. В.-Г. кимёвий реакцияларнинг кинетикаси ва термодинамикаси, суюлтирилган эритмалар назарияси соҳасида йирик ишлар қилди. 1885—87 й.ларда газ қонунларини суюлтирилган эритмаларга татбиқ қилиш мумкинлигини исбот этди, эритмалардаги осмотик босим қонунини таърифлаб берди (1887), бу қонун В.-Г. қонуни деб аталади. В.-Г. сув-туз системаларидаги мувозанатни тадқиқ этди. Нобель мукофотининг 1-лауреата (1901).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.