Yakutsk
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 25-b. — ziyouz.com
Yakutsk — şahar, RF Saxa Respublikasi poytaxti. Lena daryosi böyidagi port. Aholisi 210,7 ming kişi (2002). Respublikaning sanoat va madaniyat markazi. Ya. Lena daryosining öng sohilida, 1632 yilda ostrog (ötkir uçli yoğoçlar bilan öralgan qal'a) sifatida vujudga kelgan. 1642—43 yillarda daryoning çap sohiliga köçirilgan. 17 — 18-asrning 1-yarmida Ya.Şim.Şarqiy Sibirning harbiyma'muriy va savdo markazi hamda Uzoq Şarqda rus mustamlakaçiligining tayanç punkti bölgan. Ya. aholisini, asosan, ruslar (kazaklar, sanoatçilar, savdogarlar, badarğa qilinganlar) taşkil qilgan. 1708 yildan Ya.Sibir gubernyasida, 18-asr oxiridan Irkutsk gubernyasi tarkibiga kirgan. 1851 yildan Yakutiya viloyati markazi, 1922 yildan Yakutiya Muxtor SSR poytaxti.
20-asr örtalaridan Ya. sanoat, ilmiy va madaniy markaziga aylandi. Quriliş materiallari ktlari, kemasozlik, kema ta'mirlaş, sut, baliq, pivo, likyoraraq va boşqalar zdlar, yengil sanoat (şu jumladan, könpoyabzal) korxonalari, GRES işlab turibdi. Unt, bir qança örta maxsus bilim yurtlari, Rossiya FA Sibir bölimining ilmiy markazi, 3 teatr, telemarkaz, 6 muzey, jumladan, tarix — ölkaşunoslik, adabiyot, Ğarbiy Yevropa san'ati, tasviriy san'at, olmos muzeylari bor. Me'moriy yodgorliklardan Spas monastiri (17-asr), voyevoda kanselyariyasi (18-asr) binolari saqlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЯКУТСК — шаҳар, РФ Саха Республикаси пойтахти. Лена дарёси бўйидаги порт. Аҳолиси 210,7 минг киши (2002). Республиканинг саноат ва маданият маркази. Я. Лена дарёсининг ўнг соҳилида, 1632 йилда острог (ўткир учли ёғочлар билан ўралган қалъа) сифатида вужудга келган. 1642—43 йилларда дарёнинг чап соҳилига кўчирилган. 17 — 18-асрнинг 1-ярмида Я.Шим.Шарқий Сибирнинг ҳарбиймаъмурий ва савдо маркази ҳамда Узоқ Шарқда рус мустамлакачилигининг таянч пункти бўлган. Я. аҳолисини, асосан, руслар (казаклар, саноатчилар, савдогарлар, бадарға қилинганлар) ташкил қилган. 1708 йилдан Я.Сибирь губернясида, 18-аср охиридан Иркутск губерняси таркибига кирган. 1851 йилдан Якутия вилояти маркази, 1922 йилдан Якутия Мухтор ССР пойтахти.
20-аср ўрталаридан Я. саноат, илмий ва маданий марказига айланди. Қурилиш материаллари ктлари, кемасозлик, кема таъмирлаш, сут, балиқ, пиво, ликёрарақ ва бошқалар здлар, енгил саноат (шу жумладан, кўнпойабзал) корхоналари, ГРЭС ишлаб турибди. Унт, бир қанча ўрта махсус билим юртлари, Россия ФА Сибирь бўлимининг илмий маркази, 3 театр, телемарказ, 6 музей, жумладан, тарих — ўлкашунослик, адабиёт, Ғарбий Европа санъати, тасвирий санъат, олмос музейлари бор. Меъморий ёдгорликлардан Спас монастири (17-аср), воевода канцелярияси (18-аср) бинолари сақланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.