Yalaniş kasalligi
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 27-b. — ziyouz.com
Yalaniş kasalligi — hayvonlarda moddalar almaşinuvi buzilişi natijasida paydo böladigan kasallik. Asosan, qoramollarda uçraydi. Bundan taşqari, qöylarda jun yeyiş, parrandalarda pat çöqiş şakllari uçraydi, Ya.k. organizmda mineral moddalar, jumladan, natriyning işqoriy tuzlari, kobalt, yod, marganets, rux kabi mikroelementlar, vitaminlar, aminokislotalar yetişmasligi tufayli kelib çiqadi. Kasallik boşlanişida hayvon devor va oxurlarni yalaydi, töşamadagi çirigan somon, suyak, toş, latta, qoğoz va junlarni yeydi. Kasal hayvon ozadi, terisi quriydi, anemiya, iç qotiş, iç ketiş kuçayadi, mahsuldorligi kamayadi. Kasallik avj olganda hayvon butunlay ozib ketadi, hatto ölişi mumkin. Şuningdek, raxit, osteodistrofiya, quturiş, jigar yalliğlanişida ham Ya.k. belgilari kuzatiladi. Taşxis kasallikning klinik belgilari, ozuqa ratsioni tahlili va tabiiyxöjalik şaroitlariga qarab qölladi.
Davolaş: ozuqa ratsioniga yetişmagan mineral moddalar, vitaminlar va aminokislotalar qöşiladi.
Oldini oliş: ozuqa ratsioni yaxşilanadi va mol boqiş şaroiti özgartiriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЯЛАНИШ КАСАЛЛИГИ — ҳайвонларда моддалар алмашинуви бузилиши натижасида пайдо бўладиган касаллик. Асосан, қорамолларда учрайди. Бундан ташқари, қўйларда жун ейиш, паррандаларда пат чўқиш шакллари учрайди, Я.к. организмда минерал моддалар, жумладан, натрийнинг ишқорий тузлари, кобальт, йод, марганец, рух каби микроэлементлар, витаминлар, аминокислоталар етишмаслиги туфайли келиб чиқади. Касаллик бошланишида ҳайвон девор ва охурларни ялайди, тўшамадаги чириган сомон, суяк, тош, латта, қоғоз ва жунларни ейди. Касал ҳайвон озади, териси қурийди, анемия, ич қотиш, ич кетиш кучаяди, маҳсулдорлиги камаяди. Касаллик авж олганда ҳайвон бутунлай озиб кетади, ҳатто ўлиши мумкин. Шунингдек, рахит, остеодистрофия, қутуриш, жигар яллиғланишида ҳам Я.к. белгилари кузатилади. Ташхис касалликнинг клиник белгилари, озуқа рациони таҳлили ва табиийхўжалик шароитларига қараб қўллади.
Даволаш: озуқа рационига етишмаган минерал моддалар, витаминлар ва аминокислоталар қўшилади.
Олдини олиш: озуқа рациони яхшиланади ва мол боқиш шароити ўзгартирилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.