Yalmonquloq
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 31-b. — ziyouz.com
Yalmonquloq YALMONQULOQ, kungaboqar sutlama — sutlamadoşlarga mansub bir yillik begona öt. Örta Osiyoda tarqalgan. Ildizi şoxlanadigan öq ildiz. Poyasi tik, yakka ösadi, böyi 8 — 30 sm. Barglari belkuraksimon, ketmaket ğuj bölib joylaşgan. Gullari mayda, bir jinsli, soyabonsimon töpgulga yiğilgan. Iyulavg.gaça gullab mevalaydi. Mevasi — kösakça. Uruğidan köpayadi. Bir tupi 600 dan köproq uruğ beradi. Nihollari apr.—mayda ösib çiqadi.
Ösimlikning tanabarglarida oq sutlama şira bölib tarkibida zaharli modda (euforbin) bor. Paxta dalalari, bedapoyalar, ğalla ekinlari orasida uçraydi. Yöl yoqalari, suğoriş şahobçalari böylari, taşlandiq yerlarda, boğlarda ösadi.
Kuraş çoralari: uruğlikni tozalaş, ötoq qiliş, anğizni çuqur yumşatiş.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЯЛМОНҚУЛОҚ, кунгабоқар сутлама — сутламадошларга мансуб бир йиллик бегона ўт. Ўрта Осиёда тарқалган. Илдизи шохланадиган ўқ илдиз. Пояси тик, якка ўсади, бўйи 8 — 30 см. Барглари белкураксимон, кетмакет ғуж бўлиб жойлашган. Гуллари майда, бир жинсли, соябонсимон тўпгулга йиғилган. Июльавг.гача гуллаб мевалайди. Меваси — кўсакча. Уруғидан кўпаяди. Бир тупи 600 дан кўпроқ уруғ беради. Ниҳоллари апр.—майда ўсиб чиқади.
Ўсимликнинг танабаргларида оқ сутлама шира бўлиб таркибида заҳарли модда (эуфорбин) бор. Пахта далалари, бедапоялар, ғалла экинлари орасида учрайди. Йўл ёқалари, суғориш шаҳобчалари бўйлари, ташландиқ ерларда, боғларда ўсади.
Кураш чоралари: уруғликни тозалаш, ўтоқ қилиш, анғизни чуқур юмшатиш.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.